Programma 3 - Soarch en Wolwêzen
Waar gaat programma 3 'Soarch en Wolwêzen' over?
Terug naar navigatie - - Waar gaat programma 3 'Soarch en Wolwêzen' over?Inleiding
Terug naar navigatie - Waar gaat programma 3 'Soarch en Wolwêzen' over? - InleidingIn programma 3 voeren we in beginsel alle wettelijke taken uit rondom werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg voor jeugd op basis van de WMO 2015, de Participatiewet, Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.
Echter in de wereld om ons heen rijgen de ontwikkelingen en uitdagingen zich voortdurend aaneen. Zowel landelijk als ook binnen de eigen gemeente. Dus er is meer nodig dan alleen het verrichten van onze wettelijke taken. Naast de maatschappelijke ontwikkelingen, zien we ook dat de behoefte van onze inwoners als het gaat om ondersteuning, aan verandering onderhevig is.
En dus is het nodig dat we volop inzetten op een verbeterde verbinding tussen de beleid- en werkvelden. Denk aan Zorg en Onderwijs, Zorg en Welzijn, Wonen- Zorg en Welzijn, Gezondheid, Sport en Bewegen. Belangrijk bij die koppelingen en het integraal werken is dat we de beweging van ‘achter naar voren maken’, dus meer inzetten op preventie, efficiënter en sneller inspelen op de zorgvraag van (jeugdige) inwoners. Dit doen we natuurlijk samen met onze maatschappelijke partners.
Deze ambities willen we zoveel mogelijk realiseren met de bestaande zorgbudgetten, omdat dit een reguliere manier van werken wordt. We zijn gewend om vanuit onze wettelijke taken vooral ‘curatief’ te redeneren, maar die tijd ligt achter ons. Het is nodig om zowel ‘curatief’ als preventief te werken. Dat vereist investeringen, maar ook vooral bestuurlijke- en ambtelijke lef.
We gaan de komende jaren invulling geven aan landelijk afgesproken doelen op het gebied van gezondheid en het welzijn van onze inwoners. De middelen uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en onze reguliere budgetten helpen daarbij.
De doelen en projecten in dit programma zijn ambitieus, vereisen lef, maar staan volledig in dienst van een verbeterde en intensieve verbinding tussen de eerdergenoemde beleid- en werkvelden. Waardoor we beter in staat zijn om onze kwetsbare inwoners efficiënt en vroegtijdig te ondersteunen.
Hoofddoelstelling
Terug naar navigatie - Waar gaat programma 3 'Soarch en Wolwêzen' over? - HoofddoelstellingInwoners in onze gemeente hebben de mogelijkheid om mee te doen, ongeacht belemmeringen of beperkingen.
301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs
Terug naar navigatie - - 301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en OnderwijsSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs - SMART-doelstelling301.1-1: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs
Terug naar navigatie - 301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs - SMART-doelstelling - 301.1-1: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs-
In dit project staan drie punten centraal:
- Wanneer we jeugdzorg ín de school aanbieden, krijgen kinderen veel sneller hulp dan wanneer ze eerst op een wachtlijst staan.
- De hulp die ze krijgen is dan ook niet zo zwaar. We gaan ervanuit dat hoe eerder je hulp krijgt, des te eerder de vraag opgelost is.
- We willen ook ouders helpen bij hun opvoeding. Wanneer een zorgpartij op de school is, stappen ouders sneller naar binnen om hulp te vragen.
Scholen maken zelf een plan waarin ze beschrijven hoe zij jeugdzorg binnen hun muren vorm gaan geven.
Inhoud GroenDe pilot is afgerond. "Zorg in onderwijstijd" is nu een "werkwijze" geworden. Op alle basisscholen is structureel een schoolmaatschappelijk werker aanwezig of er is een vaste schoolmaatschappelijk werker aan de school verbonden.
Alle maatwerktrajecten zoals deze in de pilot-fase zijn gestart, hebben ná evaluatie een doorgang gevonden.
In het Voortgezet Onderwijs is het initiatief opgestart om een convenant op te maken tussen de gemeenten die een maatwerktraject hebben (Noardeast-Fryslân, Waadhoeke en Leeuwarden), het samenwerkingsverband VO en de betreffende scholen.
Vanaf schooljaar 2025/2026 worden rekeningen gestuurd voor de kinderen die uit deze gemeenten komen.
Planning GroenWe zitten op schema.
Financiën GroenDit schooljaar (2025/2026) zijn er genoeg middelen beschikbaar om maatwerktrajecten te betalen. Dit geldt ook voor tijdelijke extra inzet van personeel.
302.1 Doel: Stimuleren van een gevarieerd Wonen en Zorg aanbod
Terug naar navigatie - - 302.1 Doel: Stimuleren van een gevarieerd Wonen en Zorg aanbodSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 302.1 Doel: Stimuleren van een gevarieerd Wonen en Zorg aanbod - SMART-doelstelling302.1-1: Het realiseren van een meer integrale aanpak tussen wonen, welzijn en zorg.
Terug naar navigatie - 302.1 Doel: Stimuleren van een gevarieerd Wonen en Zorg aanbod - SMART-doelstelling - 302.1-1: Het realiseren van een meer integrale aanpak tussen wonen, welzijn en zorg.303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpak
Terug naar navigatie - - 303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpakSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpak - SMART-doelstelling303.1-1: De sociale basis van de Mienskip versterken
Terug naar navigatie - 303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpak - SMART-doelstelling - 303.1-1: De sociale basis van de Mienskip versterken-
De Lokale Inclusie Agenda (LIA) is een concreet actieplan voor de komende jaren dat met de medewerking van de gehele gemeentelijke organisatie, met externe partners en ervaringsdeskundigen tot stand is gekomen.
Doel is om te komen tot een inclusieve samenleving. Daarbij zijn een drietal onderwerpen belangrijk, namelijk:
• Bewustwording.
• Toegankelijkheid.
• Ontmoeting.
Onder deze onderwerpen zijn doelen en actiepunten geformuleerd. De actiepunten zijn gericht op de verschillende doelgroepen:
• Bestuur en medewerkers van de gemeente.
• Externe partners: Coalitie Kom Erbij (en andere sociale partners).
• Inwoners/Maatschappij.Uiteindelijk is het doel dat Inclusie het nieuwe normaal is en geborgd wordt in alle betreffende beleid.
Inhoud GroenWerkzaamheden in 2025
Bewustwording:
- Workshops voor Openbare Ruimte.
- Bewustwording via Kunst en Cultuur via inclusief en toegankelijk theater ( de Zonnekoning van Dokkum).
Toegankelijkheid
- Gemeentelijke gebouwen zijn getoetst op toegankelijkheid.
- Er zijn lidmaatschappen van Apps zoals Ongehinderd en Hoge Nood zodat toegankelijkheid inzichtelijk is voor de doelgroep.
- De MKB-toegankelijke route is uitgebreid. Er is een subsidieregeling in het leven geroepen om toegankelijkheid te stimuleren.
Ontmoeting
- Geïnvesteerd in ontmoetingsplek en integratie voor nieuwkomers en Oekraïners :Sedrana (door Stjoer).
- Geïnvesteerd in ontmoeting voor mensen met een licht verstandelijke beperking (Yfke).
- Ontmoeting via Kunst en cultuurprojecten (community art).
Er is gewerkt aan een stabiele deskundige Werkgroep Toegankelijkheid (ervaringsdeskundigheid).
Planning GroenVeel van de actiepunten van de Lokale Inclusie Agenda zijn in 2025 gerealiseerd. In 2026 vindt de afronding en borging plaats. Er blijft voor een beperkt aantal uren een regisseur/aanjager nodig.
Financiën GroenEr is nog voldoende budget beschikbaar. Dit wordt overgeheveld naar 2026. In 2026 worden er nog uitgaven verwacht op gebied van toegankelijkheid, bewustwording en mogelijke subsidies.
De subsidie aan Tûmba wordt betaald vanuit de bijdrage in het gemeentefonds . De lessen van Tûmba worden betaald uit het preventiebudget voor Anti-discriminatie Voorzieningen (ADV) wat in de meicirculaire is opgenomen.
De gelden voor ontmoeting zijn met name afkomstig uit de GALA-budgetten en een deel van het IZA-budget.
-
Het doel van deze activiteit is om het Strategisch Beleidskader Welzijn uit te voeren. Daartoe gaan we met de organisaties in het welzijnsdomein samenwerken, om in co-creatie met elkaar, met de mienskip en de gemeente invulling te geven aan de HOE-vraag. Dit partnerschap en dito samenwerking krijgt concreet vorm in dit samenwerkingsplatform.
De reguliere activiteiten lopen door en worden in dit platform vervlochten met nieuwe activiteiten die ontstaan uit co-creatie tussen de organisaties onderling en met de mienskip. Zo spelen we steeds beter in op de welzijnsbehoeften van de mienskip. De gemeente toetst de welzijnsactiviteiten vooraf op de afgesproken inhoudelijke- en financiële kaders en achteraf op de resultaten.
Inhoud GroenDe samenwerking tussen de verschillende organisaties kreeg in 2025 verder vorm. Zo werden bijvoorbeeld de samenwerkingsafspraken vastgelegd in een overeenkomst.
Het samenwerkingsplatform heet inmiddels Noardeast Ferbûn.
In 2025 was Noardeast Ferbûn concreet aan de slag met:De pilot Dagontmoeting.
Het zorgen voor een zinvolle invulling van de dag en laagdrempelige ontmoeting voor inwoners, dichtbij huis en passend bij hun behoeften. Deze pilot heette eerder Pilot Ontmoeting en Zinvolle invulling van de dag.Het vrijetijdsaanbod voor jongeren in het voortgezet onderwijs.
Het beter afstemmen van het vrijetijdsaanbod voor deze jongeren op hun wensen en leefwereld. Zorgen voor een betere vindbaarheid van het aanbod en een betere samenwerking tussen de organisaties die dit aanbieden.De Sociale Bouwmarkt.
Het voor inwoners overzichtelijker, toegankelijker en beter vindbaar maken van vrijetijdsactiviteiten en ondersteuningsaanbod.Planning GroenAlles liep volgens planning.
Financiën GroenVoor 2025 was er voldoende budget.
304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid)
Terug naar navigatie - - 304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid)SMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid) - SMART-doelstelling304.1-1: Verbeteren samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en onderwijs.
Terug naar navigatie - 304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid) - SMART-doelstelling - 304.1-1: Verbeteren samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en onderwijs.305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede
Terug naar navigatie - - 305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoedeSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede - SMART-doelstelling305.1-1: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede
Terug naar navigatie - 305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede - SMART-doelstelling - 305.1-1: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede-
Het "Actieplan Integraal en Kindgericht Armoede- en Schuldenbeleid 2022-2026" zet in op het voorkomen van armoede en schulden en het verbeteren van de mate waarin burgers zichzelf kunnen helpen. Het is kindgericht en brengt verschillende beleidsgebieden samen. Het doel is om armoede in de gemeente te verminderen.
Het actieplan heeft de volgende doelen:
- Iedereen denkt mee
- Iedereen doet mee
- Gemakkelijke toegang en taal voor iedereen
- Een leven zonder schulden.
Het actieplan bestaat 48 actiepunten.
Inhoud GroenIn het tweede kwartaal van 2025 is onder andere het volgende gedaan:
- Communicatie over regelingen: Maandelijks wordt er gecommuniceerd over regelingen en hulp voor inwoners met een laag inkomen.
- Geldloket: De uitvoering van het project 'Geldloket' is stopgezet. Er lopen momenteel andere werkwijzen om inwoners met geldzorgen eerder te bereiken, waaronder vroegsignalering van schulden.
- Implementatie Basisdienstverlening schuldhulpverlening: Er wordt doorlopend gewerkt aan de implementatie van de basisdienstverlening schuldhulpverlening (Actieplan van het Kabinet, VNG en Divosa). Zo werken we onder andere aan het verstevigen van nazorg en een schuldenaanpak voor jongeren (via het Jongerenpunt).
- Lauwersregeling: Er wordt gewerkt aan een verbeterplan Lauwersregeling. Het doel hiervan is om de regeling beter te laten aansluiten bij wat de inwoner nodig heeft. Hiervoor laten we verschillende beleidskeuzes onderzoeken en doorrekenen.
- Betrokkenheid van inwoners: De opdracht aan Yfke en het Platform Voor Elkaar is vernieuwd. Hiermee sluiten we aan bij de doelen uit het participatiebeleid 'Alle stimmen telle'.
Planning GroenDe beleidsperiode loopt tot en met 2025. In 2026 starten we met de evaluatie.
Financiën GroenDe geplande activiteiten passen binnen de huidige begroting.
306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities)
Terug naar navigatie - - 306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities)SMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities) - SMART-doelstelling306.1-1: Alle jongeren van 16 tot 30 jaar (dus ook kwetsbare jongeren) worden bediend, begeleid en doorgeleid
Terug naar navigatie - 306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities) - SMART-doelstelling - 306.1-1: Alle jongeren van 16 tot 30 jaar (dus ook kwetsbare jongeren) worden bediend, begeleid en doorgeleid-
Binnen de gemeentelijke organisatie (of bij een van haar partners) starten we een JongerenPunt. Dit is een plek waar jongeren en professionals die met jongeren werken terecht kunnen met vragen over ontwikkeling, leren, inkomen en werken.
Bij dit loket worden jongeren doorgestuurd naar de juiste plek voor hulp. Bijvoorbeeld Dokwurk, Het doorstroompunt, Wurkstart, Team Ynkommen/Schulddienstverlening of het Gebiedsteam. Het JongerenPunt maakt duidelijk waar jongeren en hun coaches naartoe kunnen met vragen over zorg, ontwikkeling, leren en werken. Hierdoor krijgen ze snel de goede begeleiding. Dit helpt ook om jong arbeidspotentieel eerder in beeld te brengen en te behouden voor werkgevers in de regio.Inhoud GroenOm kosten te besparen is het project JongerenPunt samengevoegd met het project Wurkstart.
Wurkstart is het leerwerkloket van de regio Noordoost Friesland en wordt gesubsidieerd vanuit de versnellingsagenda. Er is met succes een extra aanvraag gedaan voor Wurkstart 2.0, met speciale aandacht voor jongeren.
Planning GroenDoordat de financiële dekking van het JongerenPunt ontbrak, liepen we achter op de planning. Inmiddels is er gewerkt aan een inhaalslag. Er is een lifecoach voor jongeren geworven die in 2026 start. Daarnaast zijn er bijeenkomsten met samenwerkingspartners georganiseerd om de behoefte voor extra ondersteuning en instrumenten te inventariseren. Deze worden in 2026 uitgerold.
Financiën GroenDe beschikbare middelen van het Geldloket zijn ingezet voor het JongerenPunt.
Onderwerp beleidsdocumenten Programma 3
Terug naar navigatie - - Onderwerp beleidsdocumenten Programma 3| Onderwerp beleidsdocumenten Algemene beleidsdocumenten |
| Uitvoeringsplan Participatiewet (2014) |
| Uitvoeringsplan WMO (2014) |
| Fan Wearde, mantelzorgbeleid (2016) |
| Uitvoeringsplan Jeugdwet (2014) |
| Lokaal actieplan Huiselijk geweld en kindermishandeling |
| Beleidsplan Handhaving Sociaal Domein 2019-2022 |
| Onderwerp beleidsdocumenten 301 Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs |
| Gezondheidsbeleid 2021-2025 |
| Beleidskader sociaal domein 2023 |
| Ontwerp Preventie- en handhavingsplan Alcohol |
| Actieplan zorg en onderwijs 2021-2024 |
| De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 |
| Onderwerp beleidsdocumenten 302 Stimuleren van een gevarieerd Wonen en Zorg aanbod |
| Regionale woon/zorg visie |
| Uitvoeringsprogramma Regionale woon/zorgvisie (in concept voor 2025) |
| Onderwerp beleidsdocumenten 303 Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpak |
| Strategisch beleidskader Welzijn |
| Onderwerp beleidsdocumenten 304 Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid) |
| Projectplan startwerkplaats (in concept voor 2025) |
| Onderwerp beleidsdocumenten 305 Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede |
| Actieplan Integraal en Kindgericht armoede- en schuldenbeleid 2022-2026 |
| Onderwerp beleidsdocumenten 306Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities) |
| Actieplan jongerenloket (in concept voor 2023) |
Verbonden partijen van Programma 3
Terug naar navigatie - - Verbonden partijen van Programma 3| Verbonden Partij | Bijdrage aan beleidsdoelstellingen |
| Dokwurk | Uitvoering geven aan de Participatiewet. |
| Veiligheidsregio Fryslân onderdeel GGD Fryslân | Gezondheidsdienst van de Friese gemeenten ter bevordering van de gezondheidssituatie en leefstijl van inwoners. |
| Sociaal Domein Fryslân | Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van de wettelijke taken op deze terreinen doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren. Vanuit SDF participeren wij ook in ‘Foar Fryske Bern’. |
| Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân | De gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Noardeast-Fryslân en Tytsjerksteradiel en de provincie Fryslân hebben besloten om samen te werken op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer en openbaar vervoer in de regio Noordoost Fryslân. Dit om de leefbaarheid te vergroten. |
Uniforme beleidsindicatoren Programma 3
Terug naar navigatie - - Uniforme beleidsindicatoren Programma 3-
Terug naar navigatie - Uniforme beleidsindicatoren Programma 3 - -| Uniforme beleidsindicatoren | Eenheid | Periode | Gemeente Noardeast- Fryslân |
Nederland |
| Absoluut verzuim | Aantal per 1.000 leerlingen | 2024 | 7,8 | 6,7 |
| Relatief verzuim | Aantal per 1.000 leerlingen | 2024 | 23 | 28 |
| Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsv-ers) | % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs | 2024 | 1,50 | 2,3 |
| Banen | Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar | 2024 | 671 | 850,20 |
| Jongeren met een delict voor de rechter | % 12 t/m 21 jarigen | 2023 | 1,00 | 1,00 |
| Kinderen in uitkeringsgezin | % kinderen tot 18 jaar | 2024 | 4,00 | 6,00 |
| Netto arbeidsparticipatie | % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking | 2024 | 72,50 | 73,10 |
| Werkloze jongeren | % 16 t/m 22 jarigen | 2024 | 2,00 | 2,00 |
| Personen met een bijstandsuitkering | Personen met een bijstandsuitkering | 2025 | 242 | 281,2 |
| Lopende re-integratievoorzieningen | Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar | 2024 | 209,9 | 203,1 |
| Jongeren met jeugdhulp | % van alle jongeren tot 18 jaar | 2024 | 12,7 | 14 |
| Jongeren met jeugdbescherming | % van alle jongeren tot 18 jaar | 2024 | 1,40 | 1 |
| Jongeren met jeugdreclassering | % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar | 2024 | 0,30 | 0,40 |
| Cliënten met een maatwerkarrangement WMO | Aantal per 10.000 inwoners | 2025 | 730 | 660 |
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren
Terug naar navigatie - Uniforme beleidsindicatoren Programma 3 - Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren| Uniforme beleidsindicatoren | Toelichting | Bron |
| Absoluut verzuim | Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. | Ingrado |
| Relatief verzuim | Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. | LISA |
| Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsv-ers) | Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2018" staat voor schooljaar "2017/2018". |
Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel |
| Banen | Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. | Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel |
| Jongeren met een delict voor de rechter | Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. | CBS |
| Kinderen in uitkeringsgezin | Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. | Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel |
| Netto arbeidsparticipatie | Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. | CBS |
| Werkloze jongeren | Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. | Verwey Jonker Instituut – Kinderen in Tel |
| Personen met een bijstandsuitkering | Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. | CBS |
| Lopende re-integratievoorzieningen | Het aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar. | CBS |
| Jongeren met jeugdhulp | Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. | CBS |
| Jongeren met jeugdbescherming | Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. | CBS |
| Jongeren met jeugdreclassering | Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. | CBS |
| Cliënten met een maatwerkarrangement WMO | Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. | GMSD |
Overzicht baten en lasten 2025 van Programma 3: Soarch en Wolwêzen
Terug naar navigatie - - Overzicht baten en lasten 2025 van Programma 3: Soarch en WolwêzenOverzicht baten en lasten
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 van Programma 3: Soarch en Wolwêzen - Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000Exploitatie |
Primaire begroting 2025 |
Begroting na wijzigingen 2025 |
Realisatie 2025 |
Afwijking ten opzichte van begroting na wijziging |
|
|---|---|---|---|---|---|
Baten |
23.453 |
30.179 |
31.903 |
1.723 |
|
Lasten |
-81.636 |
-94.341 |
-96.954 |
-2.613 |
|
Gerealiseerd saldo van baten en lasten |
-58.183 |
-64.162 |
-65.052 |
-890 |
|
Onttrekkingen |
293 |
1.137 |
550 |
-588 |
|
Gerealiseerd resultaat |
-57.890 |
-63.025 |
-64.502 |
-1.477 |
|
Toelichting op de afwijkingen Programma 3: Soarch en Wolwêzen
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 van Programma 3: Soarch en Wolwêzen - Toelichting op de afwijkingen Programma 3: Soarch en Wolwêzen
Voor
| Bedragen x € 1.000 | Afwijkingen | Incidenteel (I) Structureel (S) |
| BATEN | ||
| 301 WMO (maatschappelijke participatie) | 305 | |
|
Het resultaat van de bedrijfsvoeringsbegroting bedraagt € 198.000 positief. Dit saldo is opgebouwd uit zowel positieve als negatieve verschillen. Deze worden verdeeld over alle programma’s; voor dit product betekent dit een extra baat van € 123.000. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat nader toegelicht. |
123 | I |
|
Verschillen kleiner dan € 100.000 |
182 | I |
|
302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam) |
133 | |
|
Verschillen kleiner dan € 100.000 |
133 | I |
| 303 Inkomensondersteuning | 169 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 169 | I |
| 304 Participatie | 1.128 | |
| De rijksbijdragen voor de Wet Inburgering Nieuwkomers en de onderwijsroute vallen hoger uit dan begroot. Voor WIN ontvangen we € 342.000 extra en voor de onderwijsroute € 208.000. Aan de lastenzijde nemen de uitgaven overeenkomstig toe. De extra lasten worden volledig gedekt door de hogere rijksbijdragen, waardoor de baten en lasten per saldo budgetneutraal verlopen. | 550 | I |
|
In de decembercirculaire heeft de gemeente €329.000 extra ontvangen voor de compensatie van medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven. Dit bedrag is hoger dan eerder verwacht. Het Rijk heeft de vergoeding verhoogd op basis van nieuwe landelijke cijfers.
|
329 | I |
|
In 2025 heeft de gemeente geld gekregen voor de cofinanciering van het Leerwerkloket. Dit geld is dit jaar nog niet gebruikt. Daarom nemen we het mee naar volgend jaar, zodat we het in 2026 alsnog kunnen inzetten. Deze budgetoverheveling heeft geen invloed op het resultaat.
|
230 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 19 | I |
| 305 Jeugdwet | 91 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 91 | I |
| 306 Gezondheid | 0 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
0 | I |
| 307 Welzijnswerk | 48 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
48 | I |
| 308 Onderwijs (kinderopvang / vve) | -150 | |
| Voor de Sisa regeling Onderwijsachterstandenbeleid was een bedrag geraamd van € 694.000, de rijksbijdrage die we hiervoor hebben ontvangen is € 458.000. Per saldo is het effect neutraal, omdat tegenover deze lagere bate ook lagere lasten staan. |
-236 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 86 | I |
| TOTAAL BATEN | 1.723 | |
| LASTEN | ||
| 301 WMO (maatschappelijke participatie) | -909 | |
| Het resultaat van de bedrijfsvoeringsbegroting bedraagt € 198.000 nadelig Dit saldo is opgebouwd uit zowel positieve als negatieve verschillen. Deze worden verdeeld over alle programma’s; voor dit product betekent dit een lagere last van € 154.000. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat nader toegelicht. | 154 | I |
| De lasten van maatwerk voorzieningen zijn hoger o.a. vanwege de forse kostenstijging van Onafhankelijke Cliënten Ondersteuning (OCO). De oorzaak daarvan is dat OCO (wettelijke taak) door de jaren heen beter gevonden en benut wordt door cliënten. Door toenemende complexe problematiek onder cliënten is er in toenemende mate intensievere ondersteuning nodig. | -50 | I |
| De lasten voor Huishoudelijke Hulp vielen ondanks een gelijkblijvende aantal cliënten lager uit door een afname in het aantal uren. Dit is het gevolg van kostenbesparende maatregelen, zoals vermeld opgenomen is in de kadernota 2026. | 175 | I |
|
In 2025 is via een aanbestedingsprocedure een nieuw contract aangegaan voor WMO-hulpmiddelen. Wat anders was dan voorheen is dat de gemeente is overgegaan van een contract met een hulpmiddelendepot naar een contract zonder hulpmiddelendepot. Dat heeft als gevolg dat de gemeentelijke balanspositie aan voorraad hulpmiddelen is afgeboekt. De gemeente heeft een compensatie ontvangen. |
-1.071 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -117 | I |
| 302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam) | 133 | |
| Het is niet gelukt het klantenportaal (digitale dienstverlening Sociaal Domein) in 2025 te realisaren door vertraging in de planning en techniek bij onze ICT-partner en de planning van de andere externe betrokken partijen. Zie ook de lage onttrekking bij de algemene reserve. Per saldo is deze mutatie budgetneutraal. | 150 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -17 | I |
| 303 Inkomensondersteuning | 675 | |
| De lasten van inkomensondersteuning/uitkeringen (BUIG) zijn € 289.000 lager. De BBZ laat een voordeel zien van € 100.000 welke we in 2025 uit voorzichtigheidsprincipe niet hebben bijgesteld. Dit omdat in 2023 de realisatie fors hoger was. Bij de tweede turap 2026 wordt beoordeeld of bijstelling structureel noodzakelijk is. Daarnaast is er sprake van een daling van circa 1,2% van het aantal bijstandsgerechtigden. | 289 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 386 | I |
| 304 Participatie | -2.484 | |
|
Binnen Wet sociale werkvoorziening vallen de gerealiseerde lasten hoger uit dan begroot. Dit komt doordat de lasten ten aanzien van Dokwurk niet juist zijn verwerkt in de begroting. De bijbehorende baten, zijnde de rijksbijdragen voor participatie, zijn wel correct geboekt. Hierdoor ontstaat een afwijking aan de lastenkant.
|
-1.117 | I |
| De rijksbijdragen voor de Wet Inburgering Nieuwkomers en de onderwijsroute vallen hoger uit dan begroot. Voor WIN ontvangen we € 342.000 extra en voor de onderwijsroute € 208.000. Aan de batenzijde nemen de baten overeenkomstig toe. Deze meerkosten worden volledig gedekt door de hogere rijksbijdragen, waardoor de baten en lasten per saldo budgetneutraal verlopen. | -550 | I |
|
Binnen Beschut Werk en Re-integratie vallen de gerealiseerde lasten hoger uit dan begroot. Dit komt doordat de lasten ten aanzien van Dokwurk niet juist zijn verwerkt in de begroting. De bijbehorende baten, zijnde de rijksbijdragen voor participatie, zijn wel correct geboekt. Hierdoor ontstaat een afwijking aan de lastenkant.
|
-422 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -395 | I |
| 305 Jeugdwet | -173 | |
| De totale begroting voor jeugdzorg in 2025 bedroeg in totaal € 20.227.000. Op het budget is een lasten nadeel van € 169.000 uiteindelijk circa 0,8% en is daarmee ruim binnen de marge van 3% gebleven, zoals benoemd in de tweede turap 2025. | -173 | I |
| 306 Gezondheid | -150 | |
| De bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân (VRF) was hoger dan begroot doordat de begroting van de gemeente was gebaseerd op de doorkijk naar 2025 (bron: begroting 2024 van de VRF). Doordat nieuwe taken, zoals lijkschouw en andere bijstellingen zijn doorgevoerd is er sprake van een overschrijding. | -207 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
57 | I |
| 307 Welzijnswerk | 135 | |
|
Voor Lokale Inclusie zijn in 2025 veel toetsingen en opvragen van offertes geweest met uitkomsten die nog nader moeten worden geprioriteerd en daarom nog niet tot uitvoering zijn gebracht. Hierdoor is er minder uitgegeven dan begroot. |
123 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 12 | I |
| 308 Onderwijs (kinderopvang / vve) | 160 | |
| Voor de Sisa regeling Onderwijsachterstandenbeleid was een bedrag geraamd van € 694.000, dit betrof ontvangsten van € 458.000. Er is uitgegeven € 458.000, het restant van € 236.000 is naar de balans geboekt en wordt in de komende jaren uitgegeven. Per saldo is het effect neutraal. Zie ook de toelichting bij de baten. |
236 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -76 | I |
| TOTAAL LASTEN | -2.613 | |
| Onttrekkingen aan reserves | ||
| Onttrekking aan de Algemene reserve | ||
| Het budget voor het Jongerenloket voor 2025 is niet volledig benut omdat het besluit van de tweede turap op 20 november was. Hierdoor was er niet genoeg tijd om de middelen voor 2025 uit te geven. Daarom stellen we voor om de middelen over te hevelen naar 2026. Zodat de plannen alsnog uitgevoerd kunnen worden. |
-104
|
I |
| Voor Lokale Inclusie zijn in 2025 veel toetsingen en opvragen van offertes geweest met uitkomsten die nog nader moeten worden geprioriteerd en daarom nog niet tot uitvoering zijn gebracht. Daarom stellen we voor om de middelen over te hevelen naar 2026. Zodat de plannen alsnog uitgevoerd kunnen worden. |
-123 | I |
| Het is niet gelukt het klantenportaal (digitale dienstverlening Sociaal Domein) in 2025 te realisaren door vertraging in de planning en techniek bij onze ICT-partner en de planning van de andere externe betrokken partijen. Daarom stellen we voor om de middelen over te hevelen naar 2026. Zodat de plannen alsnog uitgevoerd kunnen worden. |
-150 | I |
| Onttrekking aan reserve Coalitieakkoord | -166 | I |
| De onttrekking voor de woonzorgvisie zorg is € 166.000 lager doordat een aantal projecten deels of niet zijn uitgevoerd. Dit betreft de verbetering verbinding welzijnsorganisaties en energietransitie en - armoede. Dit bedrag blijft beschikbaar ten behoeve van de resterende activiteiten en/of inzet ten behoeve van die projecten in 2026. | ||
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -45 | I |
| Totaal Onttrekkingen aan reserves | -588 | |
| TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | -1.477 |