Algemiene dekkingsmiddels
Waar gaat 'Algemiene dekkingsmiddels' over?
Terug naar navigatie - - Waar gaat 'Algemiene dekkingsmiddels' over?Algemiene dekkingsmiddels
Terug naar navigatie - Waar gaat 'Algemiene dekkingsmiddels' over? - Algemiene dekkingsmiddelsOp grond van het besluit begroting en verantwoording worden de algemene dekkingsmiddelen in de gemeentelijke begroting apart zichtbaar gemaakt.
De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit:
• Lokale heffingen
Dit zijn opbrengsten uit de gemeentelijke belastingen en heffingen en de daarmee samenhangende uitvoeringskosten voor de WOZ, de heffing en de invordering.
• Algemene uitkeringen
Dit zijn de van het Rijk ontvangen middelen om gemeentelijke taken uit te voeren. Een deel van dit geld komt uit het Gemeentefonds en wordt uitgekeerd in de vorm van algemene uitkeringen, dit is inclusief de decentralisatie-uitkering “sociaal domein”.
• Dividend
Dit zijn de opbrengsten (dividend) uit de deelnemingen in de BNG.
• Overige algemene dekkingsmiddelen
Dit zijn de overige algemene dekkingsmiddelen waaronder het taakveld treasury en de overige baten en lasten (stelposten).
Mutaties in de reserve
Terug naar navigatie - Waar gaat 'Algemiene dekkingsmiddels' over? - Mutaties in de reserveOp grond van het besluit begroting en verantwoording worden de mutaties in de algemene- en bestemmingsreserves apart zichtbaar gemaakt in de begroting.
De mutaties in de reserves die een relatie hebben met een specifiek programma zijn opgenomen onder het desbetreffende programma, zodat per programma een resultaat voor en na bestemming zichtbaar is.
Onder algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien vinden rentetoevoegingen plaats aan de algemene reserve en de reserve bouwgrondexploitatie.
Verbonden Partijen Algemiene dekkingsmiddels
Terug naar navigatie - - Verbonden Partijen Algemiene dekkingsmiddels| Verbonden partij | Bijdrage aan beleidsdoelstellingen |
| NV Afvalsturing Friesland (Omrin) | De gemeente is op twee manieren betrokken bij Omrin, als aandeelhouder en als klant/leverancier van afval. |
| NV Bank Nederlandse Gemeenten | De bank behartigt het efficiënte betalingsverkeer van alle gemeenten. |
| NV Kabeltelevisie Noordoost Friesland | De aanleg, het beheer, het onderhoud, de instandhouding en de exploitatie van centrale antenne inrichtingen met bijbehorende kabelnetten in de gemeente. |
| Exploitatiemaatschappij Havencomplex Lauwersoog BV | De regionale economische ontwikkeling en de werkgelegenheid in de haven. |
| NV Stedin groep | Stedin is een netbeheerder die elektriciteits- en gasnetten aanlegt, beheert en toekomstbestendig maakt. Stedin faciliteert de energiemarkt. |
Uniforme beleidsindicatoren Algemiene dekkingsmiddels
Terug naar navigatie - - Uniforme beleidsindicatoren Algemiene dekkingsmiddels| Uniforme beleidsindicatoren | Eenheid | Periode | Gemeente Noardeast- Fryslân |
Nederland |
| Gemiddelde WOZ waarde | Duizend euro | 2025 | 339 | 398 |
| Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden | In Euro’s | 2025 | 834 | 957 |
| Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden | In Euro’s | 2025 | 906 | 1050 |
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren
Terug naar navigatie - Uniforme beleidsindicatoren Algemiene dekkingsmiddels - Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren| Uniforme beleidsindicatoren | Toelichting | Bron |
| Gemiddelde WOZ waarde | De gemiddelde WOZ-waarde van woningen. In duizenden euro's | CBS |
| Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden | Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. | COELO |
| Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden | Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. | COELO |
Overzicht baten en lasten 2025 Algemiene dekkingsmiddels
Terug naar navigatie - - Overzicht baten en lasten 2025 Algemiene dekkingsmiddelsOverzicht baten en lasten
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Algemiene dekkingsmiddels - Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000Exploitatie |
Primaire begroting 2025 |
Begroting na wijzigingen 2025 |
Realisatie 2025 |
Afwijking ten opzichte van begroting na wijziging |
|
|---|---|---|---|---|---|
Baten |
135.901 |
140.273 |
140.261 |
-12 |
|
Lasten |
-5.826 |
-2.564 |
-2.729 |
-165 |
|
Gerealiseerd saldo van baten en lasten |
130.075 |
137.709 |
137.532 |
-177 |
|
Onttrekkingen |
3.038 |
4.804 |
5.144 |
340 |
|
Stortingen |
-2.550 |
-3.805 |
-4.237 |
-432 |
|
Mutaties reserves |
488 |
999 |
908 |
-92 |
|
Gerealiseerd resultaat |
130.563 |
138.708 |
138.439 |
-269 |
|
Toelichting op de afwijkingen Algemiene dekkingsmiddels
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Algemiene dekkingsmiddels - Toelichting op de afwijkingen Algemiene dekkingsmiddels| Bedragen x € 1.000 | Afwijkingen | Incidenteel (I) Structureel (S) |
| BATEN | ||
| Lokale heffingen | 228 | |
| De meeropbrengst niet-woningen (Onroerendezaakbelasting) is te verklaren doordat agrarische objecten te laag getaxeerd waren. Deze zijn na 1 januari opnieuw getaxeerd met als gevolg een hogere waarde en dus een meeropbrengst. Daarnaast is in de begroting 2025 de stijging van de waarde van de niet-woningen niet doorgerekend in de tarieven, omdat de verwachting was dat dit nihil zou zijn. |
150 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
78 | I |
| Algemene Uitkering | -560 | |
|
In de begroting is een stelpost opgenomen voor hoeveelheidsverschillen binnen de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Deze stelpost is gebaseerd op het ervaringsgegevens dat in voorgaande jaren de hoeveelheidsverschillen structureel een positief effect hadden op de uitkering. In 2025 wijkt dit beeld af. De hoeveelheidsverschillen vallen per saldo negatief uit, wat leidt tot een nadeel van circa € 0,5 miljoen ten opzichte van de begroting. De belangrijkste oorzaak hiervan ligt in de actualisatie van de verdeelmaatstaven binnen het Gemeentefonds, zoals verwerkt in de meicirculaire en latere circulaires 2025. In eerdere jaren waren de voorlopige ramingen van aantallen (zoals inwoners, huishoudens met een laag inkomen en andere verdeelmaatstaven) veelal voorzichtig ingeschat, wat bij actualisatie leidde tot positieve bijstellingen. In 2025 zijn deze aantallen echter naar beneden bijgesteld of minder sterk gegroeid dan eerder geraamd, wat resulteert in negatieve hoeveelheidsverschillen. Daarnaast speelt mee dat de actualisatie van diverse maatstaven in 2025 op een later moment heeft plaatsgevonden dan gebruikelijk. Hierdoor zijn bijstellingen geconcentreerder en zichtbaarder in de jaarrekening verwerkt. Ook landelijke ontwikkelingen hebben invloed gehad, zoals wijzigingen in totalen van verdeelmaatstaven en effecten op de uitkeringsfactor, waardoor het aandeel voor Noardeast-Fryslân lager is uitgevallen. |
-500 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
-60 | I |
| Dividend | 16 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 16 | I |
| Overige algemene dekkingsmiddelen | 305 | |
| De gemeente heeft meer rente ontvangen uit schatkistbankieren bij de BNG dan was begroot. Het banksaldo bleef gedurende het jaar hoger dan verwacht. Dit komt onder andere doordat rijksbijdragen voor de Regiodeal en het Visserij Ontwikkel Plan (VOP) al in 2025 zijn ontvangen, maar in 2025 nog niet zijn uitgegeven. | 202 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 103 | I |
| TOTAAL BATEN | -12 | |
| LASTEN | ||
| Lokale heffingen |
-107 | |
| De proces- en gerechtskosten van OZB-woningen zijn hoger dan begroot. Deze post is lastig vooraf in te schatten. De hoogte hangt sterk af van het aantal ingediende beroepen en bezwaren van No Cure- No Pay-bureaus en van hoeveel daarvan uiteindelijk gegrond worden verklaard. In 2025 zijn bijvoorbeeld ook uitspraken gedaan over beroepszaken uit eerdere jaren. Hierdoor zijn er meer gegronde bezwaren en beroepen geweest dan waarmee oorspronkelijk rekening was gehouden. Daarnaast zijn de taxatiekosten hoger vanwege herwaardering van recreatiewoningen (gevolg van aangepaste box 3 regelgeving). | -107 | I |
| Dividend | 1 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
1 | I |
| Overige algemene dekkingsmiddelen | -59 | |
| Bij de baten is toegelicht dat er meer rente is ontvangen dan begroot. Doordat er meer inkomsten waren dan verwacht, is het totale saldo van rentebaten en rentelasten dat aan de taakvelden wordt toegerekend lager dan begroot. | -208 | I |
| Het resultaat van de bedrijfsvoeringsbegroting bedraagt € 198.000 positief. Dit saldo is opgebouwd uit zowel positieve als negatieve verschillen. Deze worden verdeeld over alle programma’s; voor dit product betekent dit een lagere last van € 150.000. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat nader toegelicht. | 150 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -1 | I |
| TOTAAL LASTEN | -165 | |
| Onttrekkingen aan reserves | ||
| In de paragraaf over weerstandsvermogen en risicobeheersing is op basis van een risico-inventarisatie berekend dat de benodigde weerstandscapaciteit, oftewel het bedrag dat in de reserve ter dekking van risico’s moet worden aangehouden, € 7.268.000 bedraagt. Op de balans was eerder uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van € 7.700.000. Dit betekent dat de algemene reserve ter dekking van risico's met € 432.000 wordt verlaagd. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Zie ook de regel hieronder. Per saldo is dit een budget neutrale wijziging. | 432 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -92 | I |
| Totaal Onttrekkingen aan reserves |
340 | |
| Stortingen aan reserves | ||
| In de paragraaf over weerstandsvermogen en risicobeheersing is op basis van een risico-inventarisatie berekend dat de benodigde weerstandscapaciteit, oftewel het bedrag dat in de reserve ter dekking van risico’s moet worden aangehouden, € 7.268.000 bedraagt. Op de balans was eerder uitgegaan van een benodigde weerstandscapaciteit van € 7.700.000. Dit betekent dat de algemene reserve met € 432.000 wordt verhoogd. Per saldo is dit een budget neutrale wijziging. | -432 | I |
| Totaal stortingen aan reserves | -432 | |
| TOTAAL MUTATIES RESERVES | -92 | |
| TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | -269 |
Overhead
Terug naar navigatie - - OverheadWaar gaat 'Overhead' over?
Terug naar navigatie - - Waar gaat 'Overhead' over?Overhead
Terug naar navigatie - Waar gaat 'Overhead' over? - OverheadIn het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV wordt onder artikel l, tweede lid onder l de definitie overhead nader geduid. In de toelichting van het Wijzigingsbesluit vernieuwing BBV is de definitie voor overhead van “Vensters voor Bedrijfsvoering” gehanteerd als uitgangspunt voor de definitie van overhead binnen het BBV. De Commissie BBV heeft als taak om duidelijkheid te verschaffen wanneer de toepassing van deze definitie in de praktijk tot vragen leidt. Dit heeft geleid tot een notitie overhead waarin beschreven is wat wel en wat niet onder de overhead valt.
Overhead bestaat in elk geval uit:
1. leidinggevenden primair proces (hiërarchisch);
2. financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie;
3. P&O/ HRM;
4. inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement);
5. interne en externe communicatie m.u.v. klantcommunicatie (KCC);
6. juridische zaken;
7. bestuurszaken en bestuursondersteuning;
8. informatievoorziening en automatisering (ICT);
9. facilitaire zaken en Huisvesting;
10. documentaire Informatie Voorziening (DIV);
11. managementondersteuning primair proces.
Dienstverleningsovereenkomst
Terug naar navigatie - Waar gaat 'Overhead' over? - DienstverleningsovereenkomstOnder de post Overhead worden zowel de inkomsten als de uitgaven van de Dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) met de gemeenten Dantumadiel en Schiermonnikoog geboekt. Deze DVO’s zijn allemaal kostendekkend.
Uniforme beleidsindicatoren Overhead
Terug naar navigatie - - Uniforme beleidsindicatoren Overhead-
Terug naar navigatie - Uniforme beleidsindicatoren Overhead - -| Uniforme beleidsindicatoren | Eenheid | Periode | Gemeente Noardeast-Fryslân |
Nederland |
| Overhead | % van totale lasten | 2025 | 10,6 | n.v.t. |
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren
Terug naar navigatie - Uniforme beleidsindicatoren Overhead - Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren| Uniforme beleidsindicatoren | Toelichting | Bron |
| Overhead | Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. | Eigen begroting |
Overzicht baten en lasten 2025 Overhead
Terug naar navigatie - - Overzicht baten en lasten 2025 OverheadOverzicht baten en lasten
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Overhead - Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000Exploitatie |
Primaire begroting 2025 |
Begroting na wijzigingen 2025 |
Realisatie 2025 |
Afwijking ten opzichte van begroting na wijziging |
|
|---|---|---|---|---|---|
Baten |
2.306 |
2.731 |
5.243 |
2.512 |
|
Lasten |
-21.530 |
-22.588 |
-22.546 |
42 |
|
Gerealiseerd saldo van baten en lasten |
-19.224 |
-19.857 |
-17.303 |
2.554 |
|
Onttrekkingen |
989 |
1.777 |
1.196 |
-581 |
|
Stortingen |
0 |
-57 |
-57 |
0 |
|
Mutaties reserves |
989 |
1.720 |
1.139 |
-581 |
|
Gerealiseerd resultaat |
-18.235 |
-18.138 |
-16.164 |
1.974 |
|
Toelichting op de afwijkingen Overhead
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Overhead - Toelichting op de afwijkingen Overhead| Bedragen x € 1.000 | Afwijkingen | Incidenteel (I) Structureel (S) |
| BATEN | ||
| Overhead | 2.512 | |
| De risico-opslag voor de DVO Dantumadiel was niet geraamd. Hierdoor is deze afwijking ontstaan. | 156 | I |
|
Een belangrijk voorschrift uit het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is dat onderhoudsvoorzieningen moeten worden onderbouwd met actuele beheer- en onderhoudsplannen. Omdat deze plannen op dit moment ontbreken, zijn wij genoodzaakt de betreffende voorzieningen vrij te laten vallen. Dit betekent dat de saldi van vier onderhoudsvoorzieningen; gebouwen, wegen, waterwegen en kunstwerken vrijvallen ten gunste van het resultaat. De voorzieningen wegen, waterwegen en kunstwerken komen vrij te vallen bij programma 6 . De vrijval van de voorziening gebouwen wordt verantwoord bij Programma Algemene dekkingsmiddelen-Overhead. Bij de vaststelling van de jaarrekening stellen wij voor om deze vrijgevallen middelen te storten in vier afzonderlijke bestemmingsreserves. Op deze manier blijven de middelen beschikbaar voor het uitvoeren van onderhoud aan kapitaalgoederen. Zodra de nieuwe, actuele beheer- en onderhoudsplannen zijn opgesteld, leggen wij deze ter vaststelling aan de Raad voor. Hiermee voldoen we opnieuw aan de BBV-voorschriften en kunnen de onderhoudsvoorzieningen weer op de juiste wijze worden ingesteld. |
2.331 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
25 | I |
| TOTAAL BATEN | 2.512 | |
| LASTEN | ||
| Overhead | 42 | |
| Het resultaat van de bedrijfvoeringsbegroting bedraagt € 198.000 positief. Dit saldo is opgebouwd uit zowel positieve als negatieve verschillen. Deze worden verdeeld over alle programma's; voor dit product betekent dit een extra last van € 331.000. In de paragraaf Bedrijfsvoering wordt het resultaat nader toegelicht. | -331 | I |
| Voor het programma dienstverlening waren minder interne uren nodig dan vooraf ingeschat. Daarnaast was er sprake van verminderde inzet wegens ziekte. Het resterende budget wordt overgeheveld naar 2026. | 220 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
153 | I |
| TOTAAL LASTEN | 42 | |
| Onttrekkingen aan reserves | ||
| Er is minder uit de Algemene Reserve onttrokken voor het programma dienstverlening. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de lasten. | -220 | I |
| Er is minder uit de Algemene Reserve onttrokken voor het project 'Vervanging GISVG Belastingen'. Door technische problemen bij de leverancier, waaronder het ontbreken van een goede koppeling tussen de nieuwe belastingapplicatie en het financiële systeem, is het project vertraagd. De uitvoering wordt daarom voortgezet in 2026. De lagere last is hierboven ook verwerkt, in de toelichting op de bedrijfsvoeringsbegroting. | -113 | I |
| Ten aanzien van het gemeentehuisproject is vertraging ontstaan in het voorgaande jaar, doordat het project in 2025 tijdelijk on hold is gezet. Daarna is het bestuurlijke traject hervat, en inmiddels goedgekeurd. Als gevolg van de kleine vertraging zal de aanbesteding pas in de zomer 2026 worden uitgezet. Voorbereidingen zijn volop bezig. | -117 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -131 | I |
| Totaal Onttrekkingen aan reserves | -581 | |
| TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | 1.974 |
Heffing vennootschapsbelasting
Terug naar navigatie - - Heffing vennootschapsbelastingWaar gaat Heffing vennootschapsbelasting over?
Terug naar navigatie - - Waar gaat Heffing vennootschapsbelasting over?Heffing vennootschapsbelasting
Terug naar navigatie - Waar gaat Heffing vennootschapsbelasting over? - Heffing vennootschapsbelastingVoor een zeer groot aantal activiteiten van de gemeente Noardeast-Fryslân geldt dat niet voldaan wordt aan de ondernemingscriteria en dat deze niet belasting- en aangifteplichtig zijn voor de VPB. Er is ofwel sprake van het aanbieden van een “collectief goed” (geen deelname economische verkeer), “normaal vermogensbeheer” of van “structureel verlieslatende activiteiten”.
De gemeente doet alleen aangifte voor haar belaste activiteiten in het kader van de verkoop afvalstromen en het grondbedrijf.
Op basis van het meerjarenperspectief is een inschatting gemaakt voor het te betalen bedrag aan VPB op het resultaat behaald met activiteiten die vallen onder de vennootschapsbelasting. In onderstaande inschatting maken we de uitsplitsing in de VPB last en externe kosten.
Overzicht baten en lasten 2025 Heffing VPB
Terug naar navigatie - - Overzicht baten en lasten 2025 Heffing VPBOverzicht baten en lasten
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Heffing VPB - Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000Exploitatie |
Primaire begroting 2025 |
Begroting na wijzigingen 2025 |
Realisatie 2025 |
Afwijking ten opzichte van begroting na wijziging |
|
|---|---|---|---|---|---|
Lasten |
-40 |
-40 |
-9 |
31 |
|
Gerealiseerd resultaat |
-40 |
-40 |
-9 |
31 |
|
Toelichting op de afwijkingen Heffing VPB
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Heffing VPB - Toelichting op de afwijkingen Heffing VPB| Bedragen x € 1.000 | Afwijkingen | Incidenteel (I) Structureel (S) |
| LASTEN | ||
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 31 | I |
| TOTAAL LASTEN | 31 | |
| TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | 31 |
Onvoorzien
Terug naar navigatie - - OnvoorzienWaar gaat onvoorzien over?
Terug naar navigatie - - Waar gaat onvoorzien over?Onvoorzien
Terug naar navigatie - Waar gaat onvoorzien over? - OnvoorzienOp grond van het besluit begroting en verantwoording worden de gereserveerde middelen voor structureel onvoorzien apart zichtbaar gemaakt in de begroting.
Overzicht baten en lasten 2025 Onvoorzien
Terug naar navigatie - - Overzicht baten en lasten 2025 OnvoorzienOverzicht baten en lasten
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Onvoorzien - Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000Exploitatie |
Primaire begroting 2025 |
Begroting na wijzigingen 2025 |
Realisatie 2025 |
Afwijking ten opzichte van begroting na wijziging |
|
|---|---|---|---|---|---|
Lasten |
-101 |
-37 |
-19 |
18 |
|
Gerealiseerd resultaat |
-101 |
-37 |
-19 |
18 |
|
Toelichting op de afwijkingen Onvoorzien
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2025 Onvoorzien - Toelichting op de afwijkingen Onvoorzien| Bedragen x € 1.000 | Afwijkingen | Incidenteel (I) Structureel (S) |
| LASTEN | ||
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 18 | I |
| TOTAAL LASTEN | 18 | |
| TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | 18 |