Programma 4 - Wurk, Bedriuw en Rekraasje

In het bedrijventerreinenconvenant, dat is vastgesteld in samenwerking met  de Provincie en ANNO gemeenten, is afgesproken dat in Kollumerzwaag twee hectare bedrijventerrein ontwikkeld mag worden. Voor deze uitbreiding is een nieuw vast te stellen omgevingsplan noodzakelijk.

Voor het omgevingsplan zijn diverse onderzoeken nodig (bodem-, ecologie). Deze zijn afgerond. Het  omgevingsplan is in concept  klaar en door het college vastgesteld.  In oktober is er een inloopbijeenkomst georganiseerd voor belangstellenden. Het plan is in december ter inzage gelegd.

De vaststelling was gepland voor 2025. Het plan ligt ter inzage en zal in de loop van 2026 vastgesteld worden mits er geen zwaarwegende zienswijzen worden ingediend.

Er zijn middelen gereserveerd via het voorbereidingskrediet bedrijventerreinen. De kosten worden verrekend in de  exploitatie van het bedrijventerrein Kollumerzwaag.

In het bedrijventerreinenconvenant, dat is vastgesteld in samenwerking met  de Provincie en ANNO gemeenten, is afgesproken dat in Kollum twee hectare bedrijventerrein ontwikkeld mag worden. Voor deze uitbreiding is een nieuw vast te stellen omgevingsplan noodzakelijk.

Voor het omgevingsplan zijn diverse onderzoeken nodig (bodem, ecologie, archeologie). Deze zijn afgerond. Het concept omgevingsplan is door het college vastgesteld.  In september is er een inloopbijeenkomst georganiseerd voor belangstellenden. Het plan is in december ter inzage gelegd.

De vaststelling was gepland voor 2025. Het plan ligt ter inzage en zal in 2026 vastgesteld worden.

Er zijn middelen gereserveerd via het voorbereidingskrediet bedrijventerreinen. De kosten worden verrekend in de  exploitatie van het bedrijventerrein Kollum.

Wij organiseren meerdere netwerkbijeenkomsten over actuele economische thema's zoals bijvoorbeeld ondernemersfondsen, artificial intelligence (A.I.), landbouw, circulaire economie en arbeidsmarkt.  Eén keer per jaar vindt er overleg plaats met de individuele ondernemersverenigingen in de gemeente.

We organiseerden een bijeenkomst over de mogelijkheden van een gemeentebreed ondernemersfonds.  Verder is er een markt georganiseerd voor startende ondernemers.  Tijdens de Dag van de Ondernemer hebben zo'n 80 ondernemers de lunchbijeenkomst bijgewoond. In samenwerking met partners (o.a. ANNO gemeenten, Ynbusiness etc.) zijn er bijeenkomsten geweest over AI en circulaire economie.

Ook hebben er gesprekken met de besturen van de ondernemersverenigingen plaatsgevonden.

Planning is gehaald.

De kosten voor de netwerkbijeenkomsten worden betaald uit het economische budget. 

Wij bezoeken elk jaar tien bedrijven in de gemeente. Voor een gezond ondernemersklimaat is het van belang te weten wat er speelt bij de ondernemers. Wij blijven op deze manier nauw betrokken en zijn op de hoogte van de vestiging van nieuwe bedrijven en innovaties bij bestaande bedrijven. 

Wij hebben in 2025 onderstaande bedrijven bezocht. 

• Dokkumer Vlaggen Centrale / Energiecooperatie Duurzaam Betterwird
• Boutique hotel de Pastorie in Reitsum
• Huisartsenpraktijk De Grietenij in Niawier
• Werk en leerbedrijf de Swaen in Westergeast
• Jan Cooks 4 you, cateringbedrijf in Niawier
• Loonbedrijf Klaas Fekkes in Marrum
• Havenbedrijf en visafslag Lauwersoog
• REPOS, graveer- en freestechniek in Dokkum
• Twa Architecten in Burdaard
• Noord Nederlandse Draadindustrie in Dokkum

Planning gehaald.

De kosten bestaan hoofdzakelijk uit ambtelijke uren. De overige kosten worden betaald uit het representatiebudget.

De bedrijvencontactfunctionarissen gaan regelmatig bij bedrijven op bezoek. Deze bezoeken kunnen met of zonder de portefeuillehouder zijn. Voor een gezond ondernemersklimaat is het van belang te weten wat er speelt bij de ondernemers. 

De bedrijvencontactfunctionarissen bezochten in 2025 ca. 60 bedrijven / ondernemers op locatie. Vaak wordt de gemeente uitgenodigd om langs te komen omdat een ondernemer nieuwe ideeën heeft of omdat er vragen zijn over vergunningprocedures of andere zaken.  De portefeuillehouder gaat mee op bezoek als dit wenselijk is. Het kan gaan om grote bedrijven maar ook ZZP-ers of startende ondernemers.

Planning gehaald.

De kosten bestaan uit ambtelijke uren en vallen onder regulier werk.

Binnen het Omgevingsprogramma Kollum wordt de realisatiemogelijkheid van de oosttangent onderzocht. 

De oost-tangent is vooral van meerwaarde voor Kollum zelf en minder voor de ANNO regio als geheel. Om die reden onderzoekt de gemeente zelf de realisatiemogelijkheid. Het maakt integraal onderdeel uit van het Omgevingsprogramma Kollum. 

Conform planning van activiteit 503.1-3E Omgevingsprogramma Kollum.

Maakt onderdeel uit van Omgevingsprogramma voorzieningenkern Kollum. 

In het watersysteem Dongeradielen is sprake van schade aan het watersysteem als gevolg van  gaswinning door de NAM. Om te komen tot schadeherstel vindt in een meerjarenaanpak een gebiedsproces Dongeradielen plaats onder leiding van een gebiedscommissie om te komen tot een aanpak in het bodemdalingsgebied. De gebiedscommissie is ingesteld onder het college van Gedeputeerde Staten. Wetterskip Fryslân heeft een inhoudelijke hoofdrol in het gebiedsproject. 

De provincie heeft enkele jaren geleden een gebiedscommissie Dongeradielen ingesteld in afstemming met gemeente en waterschap. Wetterskip Fryslân en de gemeente nemen samen met vertegenwoordigers uit van landbouw- en natuurorganisaties hieraan deel. Deze commissie is gericht op het herstel van het watersysteem Dongeradielen als gevolg van bodemdalingsschade door gaswinning door de NAM.  

De Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân (CBAF) is betrokken bij de schadevaststelling en regelt de bekostiging van het schadeherstel met de NAM. De uitvoeringsperiode komt in beeld nadat Gedeputeerde Staten een gebiedsplan definitief hebben vastgesteld. 

Binnen dit gebiedsproces zal onder meer worden ingezet op realisatie van meer waterberging. 

In 2025 is er verder gewerkt aan de voorbereiding voor een gebiedsplan Dongeradielen. De planvorming van het Gebiedsproces Dongeradielen neemt veel meer tijd dan eerder voorzien. Het jaar 2026 is inmiddels buiten bereik geraakt voor het ontwerp van het gebiedsplan Dongeradielen. Volgend jaar zal op initiatief van de provincie een vernieuwde planning voor het gebiedsplan volgen. Via de tussenrapportage wordt uw gemeenteraad hierover op de hoogte gehouden.

Eind 2025 is er ook een evaluatieproces van het gebiedsproces op gang gekomen.  In 2026 zal worden bekeken of en zo ja op welke manier het gebiedsproces kan verbeterd en of er mogelijkheden zijn om meer tempo te maken.

De gemaakte kosten voor de ambtelijke capaciteitsinzet namens de gemeente voor dit gebiedsproces worden via de provincie periodiek gedeclareerd bij de onafhankelijke Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân (CBAF) en daarna betaald door de NAM.

In een eerdere tussenrapportage is melding gemaakt van een mogelijke pilot vergraven van gemeentelijke bermen naar meer waterberging. Die pilot komt mogelijk in 2026 weer in beeld met bijbehorende bekostigingsvraag via de CBAF naar de NAM om dat mogelijk te maken. 

Het betreft concretisering van de ambities en doelen uit de Omgevingsvisie en het ontwikkelen van landbouwbeleid. In 2025 stellen we een Omgevingsprogramma landbouw op waarin concrete maatregelen en acties worden opgenomen om de ambities en doelen uit de Omgevingsvisie te realiseren.

We stellen in 2025 een Omgevingsprogramma landbouw op. Het plan van aanpak, de planning en de kaders van het Omgevingsprogramma zijn opgenomen in de startnotitie Omgevingsprogramma landbouw. 

De planning met betrekking tot het opstellen van het ontwerp Omgevingsprogramma landbouw ligt op schema. Het Omgevingsprogramma Landbouw is vastgesteld op 9 december 2025.

Het opstellen van het Omgevingsprogramma landbouw is binnen het beschikbare budget gerealiseerd.

Door de ontwikkeling van de Noordelijke stadsentree ontstaat er een economische impuls door het verbeteren van de bereikbaarheid van de binnenstad en daarmee het verhogen van het binnenstadbezoek. 

De gemeenteraad heeft het college, middels een motie (18 december 2025) verzocht de mogelijkheden voor een adequate oplossing voor de parkeerproblematiek in de binnenstad in kaart te brengen en:

1. daarbij een integrale vergelijking te maken van meerder oplossingsrichtingen;
2. in het onderzoek expliciet aandacht te besteden aan nut en noodzaak van de voorgestelde oplossingen, de financiële haalbaarheid, risico’s, ruimtelijk, sociale en economische impact op de omgeving, de gevolgen voor infrastructuur en de technische haalbaarheid te onderzoeken;
3. het distributieplanologisch DTNP-onderzoek te actualiseren;
4. de resultaten van de verkenning aan de Raad aan te bieden in het derde kwartaal van 2026.

Voor genoemd onderzoek is een aanvullend budget van € 150.000 benodigd.  Het aanvullend budget om deze motie uit te voeren wordt in de 1e tussentijdse rapportage van 2026 verwerkt en aan de raad voorgelegd ter vaststelling.

Besluitvorming van het onderzoeksvoorstel: April 2026

Oplevering onderzoek: Oktober 2026

Toelichting:

De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. 

Voor het kerstreces 2025 heeft de Raad een motie aangenomen waarin de raad het college verzoekt om gedurende 2026 een bredere verkenning uit te voeren naar de parkeerproblematiek in de binnenstad van Dokkum. Het aanvullend budget (€ 150.000) om deze motie uit te voeren wordt in de 1e tussentijdse rapportage van 2026 verwerkt en aan de raad voorgelegd ter vaststelling. 

Een circulaire economie kan zorgen voor minder schaarste aan grondstoffen, is minder belastend voor het milieu en biedt economisch nieuwe kansen voor bedrijven.

In ANNO- verband voeren wij gesprekken over een regionale circulaire beleidsagenda.

De gemeente speelt een rol in het bevorderen van een circulaire economie. Daarvoor zijn  kaders nodig die in een beleidsnotitie worden neergelegd, gevolgd door een uitvoeringsprogramma.  Dit jaar wordt daarvoor eerst een startnotitie opgesteld, bij voorkeur in regionaal ANNO- verband.

De planning om in Q4 van 2025 een startnotitie gereed te hebben is gehaald.

Voor het opstellen van de startnotitie waren geen additionele middelen nodig.  Het plan en uitvoeringsprogramma  worden vanuit de CDOKE middelen gefinancierd.

Met het project Op Paad lâns it Waad geven we in Fryslân invulling aan de ambitie om de Waddenzee beter beleefbaar en toegankelijk te maken vanaf het vaste land. De dijk als geleidingslijn om de unieke waddenkustregio te verkennen en te beleven. Het betreft een samenwerkingsproject met de gemeenten Harlingen en Waadhoeke, provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân. Het project creëert de mogelijkheid voor het maken van een belevingstocht langs de waddenkust, wandelend en op de fiets. De combinatie van buitendijks fietsen en binnendijks genieten van historische terpdorpen en het cultuurlandschap maakt het aantrekkelijk voor bezoekers.  

Het project sluit in onze gemeente  aan op de geplande dijkversterking van Harlingen tot aan het Lauwersmeer. In twee fasen wordt het project uitgevoerd. Fase 1 Harlingen – Koehool valt buiten de dijkversterking en is in 2025 gereed. En fase 2 Koehool – Lauwersmeer loopt samen met uitvoering van de dijkversterking. Naast een infrastructurele basis (trajecten toegankelijk maken voor fietsers en wandelaars) gaat het project om het benutten van de verbindingen en het verleiden van bezoekers. Het versterken van de belevingswaarde van het dijktracé wordt vormgegeven door in te zetten op natuurbeleving, landschapskunst en informatievoorziening. De voorbereiding en uitvoering van fase 2 (deel Waadhoeke en hele gemeente Noardeast-Fryslân) vindt plaats in de periode 2025 – 2032.

Voor het traject in Noardeast-Fryslân (fase2) is het project Op paad lâns it Waad gekoppeld aan de dijkversterking. In 2025 zijn we in afstemming met het Wetterskip verder gegaan met de voorbereidingen voor het concrete plan voor het traject Ternaard-Peazens-Moddergat.  In 2025 is ook de uitwerking gestart van de delen waar een groene dijk als voorkeurstracé is bepaald. Het dilemma tussen natuur en beleving blijft een belangrijk aandachtspunt. Verder kijken we in het project naar kansen voor inclusiviteit als daar na het vaststellen van de primaire maatregelen nog geld voor is.

Het project van de dijkversterking gaat mogelijk tot 2032 duren. Onderdelen van het project Op paad lâns it Waad duren net zo lang als de dijkversterking.

Er wordt nog steeds onderhandeld over de financiering van de maatregelen voor het tracé Ternaard - Peazens Moddergat (TPM). Het plan is dat in 2026 duidelijk te hebben. Daarnaast is het waterschap verder gegaan met het concretiseren van de maatregelen in het tracé van de groene dijk.

Verder zijn de dorpen benaderd om voorkeurslocaties aan te geven voor Sitpleatsen (beleefplekken op de dijk).

En er worden gesprekken gevoerd over het realiseren van een eerste TOP bij Hegebeintum.

De gemeentelijke bijdrage aan het project is vastgelegd in een reserve. Naar verwachting is het geraamde bedrag voor fase 2 toereikend voor de uitvoering van het oorspronkelijke projectplan.

Voor de gewenste twee extra dijkopgangen in het tracé TPM is de financiering op het moment nog onduidelijk. Opgenomen als koppelkans in het tracé zijn de opgangen te duur voor het project Op paad lâns it Waad. In het voorjaar van 2026 zoeken we met het waterschap mogelijkheden om de dijkopgangen toch te kunnen realiseren. 

 De komende jaren werken we samen aan het verbeteren van de dijk tussen Koehool en Lauwersmeer. Er blijven na het stoppen van de samenwerking in 1DYK maar weinig koppelkansen met de dijkversterking over.

Onder regie van de provincie hebben we  de gebiedsprocessen weer opgepakt onder de vlag van het Fries programma Waddenkust. Een samenwerking van Provincie Fryslân, Wetterskip Fryslân en gemeenten Waadhoeke en Noardeast-Fryslân.

Hier werken we aan een Uitvoeringsprogramma wat de basis is voor een Investeringskader Waddengebied (IKW)/Waddenfonds aanvraag. Dit programma richt zich op een toekomstbestendige Waddenkust met vooral aandacht voor leefbaarheid (breed), zoetwaterbeschikbaarheid en verbeteren van biodiversiteit.

Het waterschap gaat zelfstandig verder met het versterken van de dijk. Er zijn opgaven en initiatieven waarbij gezamenlijkheid wel gewenst is. De komende periode wordt vanuit de overheden aan de Fryske kust gewerkt aan een uitvoeringsprogramma wat de basis is voor een IKW aanvraag.

Het project 1DYK is gestopt.  Het waterschap gaat zelfstandig verder met de dijkversterking. 

De gesprekken over een Uitvoeringsprogramma voor het realiseren van opgaven en initiatieven met de medeoverheden aan de Fryske kust zijn eind 2025 gestart met het instellen van een stuurgroep. Samen met IKW en een extern bureau werken we aan het opleveren van het Uitvoeringsprogramma rond de zomer van 2026. En een IKW/Waddenfonds aanvraag  voor eind 2026.
 
Wensen en opgaven uit onze gemeente zijn geïnventariseerd. Voor de kaders van de gemeente Noardeast-Fryslân is een 'Kompas' voor de Waddenkust opgesteld. Deze is in januari 2026 door de raad vastgesteld.

De werkzaamheden die in 2025 zijn uitgevoerd kunnen worden gefinancierd uit het voorbereidingskrediet.

Herinrichting van het Harddraverspark in Dokkum tot een toeristisch en recreatief gebied (samenhang herinrichting Tolhuispark). 

In  maart 2025 heeft het college het Voorlopig Ontwerp vastgesteld.  Het college gaat na of het tekort gedekt kan worden uit de middelen van de regiodeal 6e tranche, tot die tijd houdt het college vast aan het huidige ambitieniveau. Als blijkt dat er geen mogelijkheden zijn om het tekort extern te dekken, wordt teruggevallen op de variant "basis infrastructuur". 

Na de zomer komt er duidelijkheid over de eventuele toekenning van de regiodeal 6e tranche. Omdat het college  dit eerst afwacht, schuift de planning een viertal maanden op.  De ruimtelijke procedure start in het najaar van 2025. De voorbereidingen voor de gunning van de nieuwe recreatie ondernemer en het bouwteam vinden al plaats. De gunning vindt in het eerste kwartaal van 2026 plaats. Het Definitief Ontwerp wordt uiteindelijk samen met het omgevingsplan in het najaar van 2026 door de raad vastgesteld. 

Financiën (in tabelvorm)

Toelichting: 

De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. Het project loopt van 2020 tot en met 2029. Dat betekent dat alle baten en lasten en verplichtingen in deze rapportage bij deze periode horen.

Als alle geplande uitgaven voor 2025 van het saldo worden afgetrokken resteert er nog een bedrag van ca. € 6,2 miljoen. Uit de marktconsultatie is gebleken dat er voor het huidige ambitieniveau dan een tekort is van € 3,3 miljoen.  Begin 2026 wordt bekend of deze middelen gedekt kunnen worden uit de regiodeal.  

Het nieuwe Havenbeleid Noardeast-Fryslân  is vastgesteld en hierin streven we verschillende doelen na. Passanten moeten zich welkom voelen in de gemeente en gastvrij worden ontvangen. De voorzieningen die we bieden moeten up-to-date zijn en in de behoefte van de waterrecreant voorzien.  Het havenmeesterschap en de inning van liggelden moet voor Dokkum, maar ook voor andere plekken in de gemeente op een goede wijze worden uitgevoerd. Er moeten duidelijke regels komen voor ligplaatsen en de tarieven die gelden. We starten met de uitvoering van de maatregelen en activiteiten in het actieplan voor de korte termijn. De planning van sommige zaken is afhankelijk van de overgang van het havenmeesterschap naar de gemeente vanaf 1 januari 2026.  

Het jaar 2025 is gewerkt aan het overnemen van het havenmeesterschap in Dokkum, het maken van een flyer voor passanten en camperaars, het toevoegen van informatie over havens op de website en een pilot van de digitale inning van liggelden met behulp van I-Marina in de jachthaven van Burdaard.   

De flyer voor passanten en camperaars in Dokkum is gereed. Deze werd verstrekt bij de inning van het liggeld en was beschikbaar bij het Toeristisch Informatiepunt .

De pilot met I-Marina in de jachthaven van Burdaard is in samenwerking met de havenmeester gestart.  De ligplaatsen in de haven zijn voorzien van qr-codes waarmee passanten zelf of via de havenmeester het liggeld kunnen betalen.  De ervaring van het afgelopen jaar is positief en biedt een goede basis voor de invoering van i-Marina in Dokkum vanaf het jaar 2026. 

 Verder is het proces gestart voor het in dienst nemen van havenmeesters voor Dokkum en de inbedding van deze functie in de organisatie. Het havenmeesterschap is ondergebracht bij cluster Gemeentewurk. 

Voor het actieplan op de korte termijn zijn eenmalige middelen beschikbaar gesteld. 

Binnen het Programma Súd Ie & Wetterfront Dokkum zijn we actief met de volgende deelprojecten:

1. Fietspad Súd Ie.

2.  De Dm-vaarroute Súd Ie tussen Dokkum en De Skâns (Oostmahorn)  aan het Lauwersmeer met 2,40 meter doorvaarthoogte.

3. Ontsluiting van de Noordelijke Stadsgrachten met de Aalsumerpoortbrug. Onderdeel van het Programma Súd Ie is ontsluiting van de Noordelijke Stadsgrachten via een verhoogde Aalsumerpoortbrug op de route Súd Ie.

4. Vismonitoring, waterstekjes, boomgaardeilandje, vermarkten, etc.

A. Het deelproject fietspad Súd Ie betreft de aanleg van 8 kilometer fietsroute tussen Dokkum en Oostmahorn

B. De vaarroute Súd Ie in de provinciale DM-vaarklasse (2,4 meter doorvaarthoogte)

C. Ontsluiting Noordelijke Stadsgrachten
Voor de Aalsumerpoortbrug is in 2024 de keuze gemaakt in te zetten op een hoog architectuurniveau brugontwerp met historisch karakter. De andere beide (kleinere) deelprojecten bestaan uit de upgrading van de kleine houten brug naar De Helling en de realisatie van een openbare aanlegvoorziening.

D. De uitvoering van twee deelprojecten vismonitoring wordt uitgevoerd door Van Hall Larenstein in samenwerking met o.a. Wetterskip Fryslân. 

E. De upgrading van het boomgaardeilandje bij de binnenstad van Dokkum is een klein deelproject op het kruispunt van vaarwegen.

F. De output voor de vermarkting van de Súd Ie is geleverd met een tweede evenement bij de opening van de Saatsenbrêge en daarmee de vaarroute 

G. Bijzonder deelproject betreft de aanleg van enkele waterstekjes als kunstwerken en beleefplekken langs de recreatieve route Súd Ie

In overleg met het Waddenfonds is  de uitvoeringsplanning van het programma Súd Ie verlengd tot eind 2027 in verband met de volgende ontwikkelingen van deelprojecten (op hoofdlijnen):

A. Realisatie Fietspad Súd Ie

Vier jaar na het door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplan fietspad Súd Ie heeft de Raad van State een positieve uitspraak gedaan over dit bestemmingsplan, waarbij alle punten van het beroep tegen dit bestemmingsplan ongegrond zijn verklaard. 

Daarnaast is met een laatste grondeigenaar nog geen minnelijke overeenstemming bereikt. De onteigeningsprocedure bij 'De Kroon' komt de komende tijd in een finaal stadium.

Deze procedures hebben invloed op de realisatieplanning, welke uitvoeringsplanning is doorgeschoven naar 2026 en 2027. De voltooiing van het fietspad Súd Ie schuift daarmee eveneens door naar 2027.

B. Vaarroute Súd Ie

Hoewel de DM-vaarroute met de laatste brug in 2024 is voltooid zal de subsidievaststelling (Waddenfonds e.d.) nog volgen als ook alle (andere) deelprojecten zijn afgerond.

C. Ontsluiting Noordelijke Stadsgrachten
Voor de Aalsumerpoortbrug is in 2024 de keuze gemaakt in te zetten op een hoog architectuurniveau brugontwerp met historisch karakter. Na de aanbesteding in 2025 start in de komende weken de realisatie van de nieuwe Aalsumerpoortbrug (1).

Dit jaar (2025) wordt verder ook de uitvoering voorbereid van de twee andere afzonderlijke realisatieopgaven van verbetering van de ontsluiting naar de Noordelijke Stadsentree: 

(2) betreffende het upgraden van de houten voetgangersbrug naar de Helling en (3) de realisatie van een  aanlegvoorziening aan de Noordelijke Stadsgrachten. Deze laatste beide deelprojecten kunnen daarmee eveneens in 2026 worden gerealiseerd. Deze drie deelprojecten omvatten de totale output binnen het actuele subsidiekader Waddenfonds voor de Noordelijke Stadsgrachten . 

D. De uitvoering van twee deelprojecten vismonitoring zal door Van Hall Larenstein (VHL) in 2026 worden afgerond. 

E. De upgrading van het boomgaardeilandje bij de binnenstad van Dokkum (op het kruispunt van vaarwegen) zal in 2027 uitgevoerd worden. 

F.  De vereiste minimale output voor vermarkting van de Súd Ie is met een tweede evenement uitgevoerd (in 2024). De financiële afrekening met het Waddenfonds volgt na voltooiing van het gehele Programma Súd Ie.

G. Het deelproject van de aanleg van de waterstekjes en beleefplekken, de lokale recreatieve overstapplaatsen, langs de recreatieve route Súd Ie is in 2025 uitgevoerd.  

De Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân (CBAF) heeft in 2025 een bedrag van € 67.267,-  beschikbaar gesteld. Dit specifieke bedrag van CBAF/NAM dient te dekking van niet subsidiabele kosten van het project Súd Ie.

Link met Programma 6 voor deelfinanciering van de Aalsumerpoortbrug:

Voor de financiering van specifieke deelopgaven bij realisatie van de Aalsumerpoortbrug en de benodigde noodbrug is door de raad binnen Programma 6 afzonderlijke aanvullende  (deel-)financiering beschikbaar gesteld. Het doorschuiven van die beschikbare financiering naar realisatiejaar 2026 wordt in dat Programma beschreven.

De verschillende beroepsprocedures tegen het deelproject fietspad Súd Ie hebben tot ca. 4 jaar uitvoeringsvertraging geleid. Als gevolg daarvan worden provincie en gemeente als bestuurlijk samenwerkingspartners (ieder voor 50 procent van het financiële risico) geconfronteerd met  behoorlijke kostenstijgingen en meerkosten door o.a. inflatie binnen dit deelproject. De meerkosten kunnen voor een deel worden opgevangen door minderkosten bij enkele andere projecten  binnen het Programma Súd Ie. Richting realisatie van het fietspad zullen de Kostenramingen van dit deelproject in de komende maanden worden vernieuwd.

Financiën (in tabelvorm)

Voor het kasritme zijn aan uitgaven voorzien: 

+ 2026 : € 3,2 mln.

+ 2027 : € 2,7 mln. (totaal over beide jaren € 5,9 mln.) 

Voor het beleid en de uitvoering van projecten op het gebied van recreatie en toerisme is dringend behoefte aan goede gegevens. Data op orde is één van de speerpunten van het provinciale beleid voor gastvrijheid. Samen met andere organisaties willen we aanhaken bij dit beleid en de ontwikkelingen in onze gemeente in de sector inzichtelijk maken. We gaan vergelijkbaar met de monitor van gastvrij Fryslân een dashboard opzetten met jaarlijks een overzicht van gegevens uit de recreatie- en toerismesector op gemeentelijk niveau. 

Voor het opzetten van een dashboard maken we een plan van aanpak voor de gemeente. We onderzoeken welke gegevens beschikbaar zijn op het gebied van recreatie en toerisme en welke nog ontbreken. We verkennen de mogelijkheid voor de invoering van digitale nachtregistratie.  Dit in samenwerking met de provincie Fryslan. 

Het onderzoek naar gegevens en de mogelijkheden voor het opzetten van een dashboard met cijfers (monitor) is aan het einde van het jaar afgerond. Bureau Ruimte voor Vrije Tijd is ingezet om ons hierbij te helpen. De resultaten worden in de eerste maanden van 2026 aan de raad aangeboden. 

Voor datamonitoring en gegevensverzameling waren in 2025 eenmalige middelen in de begroting beschikbaar. In de begroting van 2026 en verder is hier structureel geld beschikbaar vanuit het beleidsondersteunend budget. 

Uitvoering van de visie vindt in belangrijke mate plaats in het gezamenlijke project 'Basisinfrastructuur en regiefunctie recreatie en toerisme Noordoost-Friesland’ (BIS).  Het project is sinds 2023 in uitvoering samen met de andere gemeenten in de regio en de Stichting RegioMarketing Toerisme en NHL Stenden.  De focus ligt op de versterking van de vijf streekmerken en de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheden met als doel een geïntegreerde en krachtige toeristische regio te creëren. Het project wordt ondersteund met middelen uit de versnellingsagenda en loopt door tot eind 2025. 

In 2025 zijn de volgende activiteiten in het BIS-project uitgevoerd en opgeleverd:

• Marketing en communicatie van de vijf streekmerken in samenwerking met Merk Fryslân;
• Een onderzoek naar de maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie op het leefklimaat in Noordoost Fryslân.
• Het maken van een routekaart om goed inzicht te geven in wie wat doet binnen de sector recreatie en toerisme .
• Diverse studentenprojecten  onder coördinatie van NHL-Steden zoals reviewmarketing inzetten voor gebieden.

De uitvoering van het project was in handen van Stichting RMT en gebeurde in samenwerking met de gemeenten.  Het BIS project is eind 2025 afgerond. 

Het project is grotendeels gesubsidieerd met subsidiemiddelen vanuit de Versnellingsagenda, cofinanciering vanuit Stichting RMT en inzet van NHL-Stenden.  Voor de uitvoering van het project heeft de gemeente (net als andere gemeenten) gedurende de projectperiode jaarlijks € 5.000 bijgedragen vanuit het reguliere budget bevordering toerisme.