Programma 5- Wenjen en Omjouwing

Waar gaat programma 5 'Wenjen en Omjouwing' over?

Terug naar navigatie - - Waar gaat programma 5 'Wenjen en Omjouwing' over?

Inleiding

Terug naar navigatie - Waar gaat programma 5 'Wenjen en Omjouwing' over? - Inleiding

Wonen behoort tot de primaire levensbehoeften en is van grote betekenis voor de leefbaarheid van onze gemeente. De overheid, en in het bijzonder de gemeente, speelt een belangrijke rol bij het creëren van voldoende en passende huisvesting. Gezien de ontwikkelingen op de woningmarkt blijft wonen de komende jaren een belangrijk beleids- en aandachtsgebied.

Met de inwerkingtreding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting wordt vanaf 1 juli 2027 het wettelijk verplichte Volkshuisvestingsprogramma ingevoerd. Dit programma vervangt de huidige Woonvisie en krijgt een formele plaats onder de Omgevingsvisie. Naast volkshuisvesting besteedt het programma aandacht aan aanverwante thema's, zoals leefbaarheid, duurzaamheid en de kwaliteit van de leefomgeving.

Met het Volkshuisvestingsprogramma geeft de gemeente richting aan de ontwikkeling van de woningvoorraad en de volkshuisvesting in de komende jaren. Het programma ondersteunt de ambitie om voldoende woningen te realiseren voor alle inwoners, met bijzondere aandacht voor groepen die momenteel moeilijk toegang hebben tot een passende en betaalbare woning. Het Volkshuisvestingsprogramma vormt een integraal onderdeel van de Omgevingsvisie en staat in samenhang met de andere programma's die daaronder vallen.

Woonopgave

De gemeente Noardeast-Fryslân staat voor een aanzienlijke woningbouwopgave. Er is behoefte aan meer passende en betaalbare woningen voor huidige en toekomstige inwoners. De vraag naar woningen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit komt onder meer door een groeiende instroom van nieuwe inwoners, veranderende huishoudenssamenstellingen en gewijzigde woonwensen. Hierdoor ontstaat niet alleen behoefte aan meer woningen, maar ook aan een diverser woningaanbod.

Daarnaast leiden landelijke ontwikkelingen, waaronder opgaven die voortvloeien uit de verdeling van woningzoekenden en andere doelgroepen, tot aanvullende huisvestingsvraagstukken. Het huidige woningaanbod sluit nog onvoldoende aan op deze veranderende vraag. Waar in het verleden vooral sprake was van beperkte groei, staat de gemeente nu voor een substantiële en structurele bouwopgave.

Leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit

Naast woningbouw vraagt ook het behoud en de versterking van de leefbaarheid nadrukkelijk aandacht. Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving is essentieel voor het behoud van inwoners, bedrijven en voorzieningen. Daarom kent de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving een hoge prioriteit.

Bij ruimtelijke ontwikkelingen streven wij naar een evenwichtige afweging van gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. Ruimtelijke kwaliteit omvat daarbij niet alleen ecologische, economische en sociaal-maatschappelijke aspecten, maar ook de kwaliteit van de gebouwde omgeving. De gemeente wil de kenmerken behouden en versterken die bijdragen aan de identiteit en het karakter van onze dorpen en stad.

Landschap en identiteit

Noardeast-Fryslân beschikt over een uniek en waardevol landschap. De Waddenzee, als UNESCO Werelderfgoed, vormt een belangrijk onderdeel van onze leefomgeving. Daarnaast kenmerken de Fryske Wâlden en het open kleigebied zich door bijzondere landschappelijke, cultuurhistorische en agrarische kwaliteiten.

De geschiedenis van het gebied heeft geleid tot een karakteristiek landschap met terpen, dijken, dorpen, landbouwgronden en kenmerkende nederzettingsstructuren. Deze kwaliteiten bepalen in belangrijke mate de identiteit van onze gemeente. Kennis van deze geschiedenis helpt bij het zorgvuldig inpassen van toekomstige ontwikkelingen en draagt bij aan een samenhangende ruimtelijke ontwikkeling.

Tegelijkertijd staat het buitengebied voor verschillende grote transities. Ontwikkelingen zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en veranderingen binnen de landbouw kunnen een aanzienlijke impact hebben op het landschap. Om deze ontwikkelingen zorgvuldig vorm te geven, is het van belang inzicht te hebben in de kwaliteiten die onze gemeente kenmerken en in de waarden die wij willen behouden en versterken.

Duurzaamheid

Ook het verder verduurzamen van onze samenleving vormt een belangrijke opgave voor de komende jaren. De gemeente wil hierin een actieve en voorbeeldstellende rol vervullen. Samen met inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen werken wij aan een duurzame toekomst.

Daarbij zetten wij in op bewustwording van de noodzaak van verduurzaming en het stimuleren van concrete maatregelen. Door samenwerking en kennisdeling willen wij bijdragen aan een toekomstbestendige, duurzame en veerkrachtige gemeente.

Hoofddoelstelling

Terug naar navigatie - Waar gaat programma 5 'Wenjen en Omjouwing' over? - Hoofddoelstelling

Behouden en versterken van een aantrekkelijke, identiteitsbewuste en toekomstbestendige woon- en leefomgeving.

Kerndoelstellingen

Terug naar navigatie - - Kerndoelstellingen

Kerndoel

Terug naar navigatie - Kerndoelstellingen - Kerndoel
  • We realiseren in 2026-2030 een toekomstbestendige woningvoorraad in Dokkum en de dorpen. Bij nieuwe woningbouw is minimaal twee derde betaalbaar en bestaat ten minste 30% uit sociale huur. De voortgang wordt jaarlijks gemonitord. Waar nodig sturen we bij via het volkshuisvestingsprogramma 2026–2030 en de bijbehorende projecten. Doel is dat alle inwoners in elke kern kunnen beschikken over een passende woning en dat de leefbaarheid wordt versterkt.

  • In 2030 is de identiteit van de gemeente aantoonbaar behouden en de omgevingskwaliteit verbeterd. Dit doen wij door: a) Erfgoed en identiteit te borgen; vanaf 2027 krijgt 100% van de  ruimtelijke plannen een expliciete toets op erfgoed en gebiedsidentiteit, en worden deze aantoonbaar meegewogen in besluiten en b) Kwaliteit toe te voegen bij ontwikkelingen; vanaf 2027 gelden voor alle ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied kwaliteitskaders. Minimaal 90% van de ontwikkelingen voldoet hieraan en draagt aantoonbaar bij aan betere omgevingskwaliteit.

  • Wij starten in 2027 met het opstellen van een omgevingsprogramma voor de Waddenkust.

  • In Noardeast-Fryslân is in 2030 minimaal 70% van de elektriciteit duurzaam opgewekt, rekening houdend met de groeiende stroomvraag.

  • In 2030 recyclen we minimaal 60% van het huishoudelijk afval. In 2035 is dat 65%. We bereiken dit door betere scheiding aan de bron en door nascheiding van restafval door Omrin.

  • In 2030 is het aandeel openbaar groen (%) en boomkroonbedekking (%) in de kernen en wijken van Noardeast-Fryslân minimaal gelijk gebleven ten opzichte van de nulmeting in 2024 (bron: storymap klimaatadaptatie), ongeacht uitbreiding van het bebouwd oppervlak.

Onderwerp beleidsdocumenten Programma 5

Terug naar navigatie - - Onderwerp beleidsdocumenten Programma 5
Onderwerp beleidsdocumenten wonen
 Volkshuisvestingsprogramma
Prestatieafspraken
Urgentieverordening
Premantelzorgbeleid
Onderwerp beleidsdocumenten Duurzaamheid
Startnotitie Energieprogramma
Warmteprogramma
Routekaart Verduurzamen Maatschappelijk Vastgoed
Onderwerp beleidsdocumenten Ruimtelijke kwaliteit / RO / bouwen
Omgevingsvisie gemeente Noardeast-Fryslân 2024
Omgevingsprogramma Erfgoed 2025-2030
Binnenstadsvisie Dokkum 
Beeldkwaliteitsplannen
Biodiversiteitsplan 2021
Groenstructuurplan 2021
Kompas Waddenkust 2026
Onderwerp beleidsdocumenten Afval
Grondstoffenplan

Verbonden partijen Programma 5

Terug naar navigatie - - Verbonden partijen Programma 5
Verbonden partij Bijdrage aan beleidsdoelstellingen
Welstandszorg Hûs en Hiem Het voorzien van de gemeenten in de welstandsadvisering als bedoeld in de Woningwet en advisering over de toepassing van de Monumentenwet.
Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) De FUMO is de Friese vertaling van de landelijk in te stellen Regionale Uitvoeringsdiensten. Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincie.
Stichting monumentenbehoud Het instandhouden en beschermen van de monumenten als bedoeld in de monumentenwet.

Uniforme beleidsindicatoren Programma 5

Terug naar navigatie - - Uniforme beleidsindicatoren Programma 5
Uniforme beleidsindicatoren Eenheid Periode Gemeente
Noardeast-
Fryslân
Nederland
Vestigingen (van bedrijven) Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar 2025 183,70 191,10
Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner 2024 197,00 148,00
Hernieuwbare elektriciteit % 2024 53,20 42,50
Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen 2024 1,70 8,40
Demografische druk % 2026 82,20 71,30

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren:

Uniforme beleidsindicatoren Toelichting Bron
Vestigingen (van bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-65 jaar. LISA
Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval. CBS
Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.  RWS
Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties. Basisregistratie adressen en gebouwen
Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar. CBS



Overzicht baten en lasten Programma 5: Wenjen en Omjouwing

Terug naar navigatie - - Overzicht baten en lasten Programma 5: Wenjen en Omjouwing

Overzicht baten en lasten

Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten Programma 5: Wenjen en Omjouwing - Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000
Exploitatie
Primaire begroting 2027
Baten
16.587
Lasten
-22.046
Geraamd saldo van baten en lasten
-5.458
Onttrekkingen
85
Stortingen
-510
Mutaties reserves
-425