Programma 3 - Soarch en Wolwêzen
301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs
Terug naar navigatie - - 301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en OnderwijsSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs - SMART-doelstelling301.1-1: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs
Terug naar navigatie - 301.1 Doel: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs - SMART-doelstelling - 301.1-1: Verbeteren integrale samenwerking Zorg en Onderwijs-
Omschrijving
In dit project staan drie punten centraal:
- Wanneer we jeugdzorg in de school aanbieden krijgen kinderen veel sneller hulp dan wanneer ze eerst op een wachtlijst staan.
- De hulp die ze krijgen is dan ook niet zo zwaar. We gaan ervanuit dat hoe eerder je hulp krijgt, des te eerder de vraag is opgelost.
- We willen ook ouders helpen bij hun opvoeding. Wanneer een zorgpartij op de school aanwezig is, stappen ouders sneller naar binnen om hulp te vragen.
Scholen maken zelf een plan waarin ze beschrijven hoe zij jeugdzorg binnen hun muren vorm gaan geven.
Inhoud GroenInhoud (toelichting)In schooljaar 2025-2026 geldt het volgende:
-
In het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs zijn vijf projecten betaald. Op alle 42 basisscholen in onze gemeente werken schoolmaatschappelijk werkers.
-
Normaliseren is het uitgangspunt. Dit betekent: op tijd lichte en dagelijkse hulp geven in de eigen omgeving, zodat zware en dure zorg niet nodig wordt.
-
Kinderen, ouders en leerkrachten kunnen makkelijk en vroeg om advies vragen omdat hulp dichtbij is. Uit de evaluatie van het werk van de schoolmaatschappelijk werkers blijkt dat dit ook echt gebeurt.
Planning GroenPlanning (toelichting)Alle projecten voor dit schooljaar zijn bijna klaar.
Financiën GroenFinanciën (toelichting)De gemeenten die leerlingen hebben op scholen in onze gemeente, betalen vanaf dit schooljaar de kosten van hun eigen leerlingen.
302.1 Doel: Uitvoeren activiteiten en doorontwikkeling uitvoeringsagenda wonen met welzijn en zorg
Terug naar navigatie - - 302.1 Doel: Uitvoeren activiteiten en doorontwikkeling uitvoeringsagenda wonen met welzijn en zorgSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 302.1 Doel: Uitvoeren activiteiten en doorontwikkeling uitvoeringsagenda wonen met welzijn en zorg - SMART-doelstelling302.1-1: Het realiseren van een meer integrale aanpak tussen wonen, welzijn en zorg.
Terug naar navigatie - 302.1 Doel: Uitvoeren activiteiten en doorontwikkeling uitvoeringsagenda wonen met welzijn en zorg - SMART-doelstelling - 302.1-1: Het realiseren van een meer integrale aanpak tussen wonen, welzijn en zorg.-
Omschrijving
De regionale visie is vertaald naar een lokaal uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma bestaat uit een regionaal en gemeentelijk deel met projecten op thema's en gebieden. Samen met betrokken partijen kijken we naar wat er nodig is in de wijken en dorpen. Het uitvoeringsprogramma is een flexibel doorstroomprogramma. Jaarlijks evalueren we of we de juiste dingen (nog) doen.
Inhoud GroenInhoud (toelichting)De regionale visie is vertaald naar een lokaal uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma bestaat uit een regionaal en gemeentelijk deel met projecten op thema's en gebieden. Samen met betrokken partijen kijken we naar wat er nodig is in de wijken en dorpen. Het uitvoeringsprogramma is een flexibel doorstroomprogramma. Jaarlijks evalueren we of we de juiste dingen (nog) doen.
Planning GroenPlanning (toelichting)Het uitvoeringsprogramma is op hoofdlijnen uitgewerkt en de eerste projecten lopen of worden opgestart.
Financiën GroenFinanciën (toelichting)Het budget is toereikend.
303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpak
Terug naar navigatie - - 303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpakSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpak - SMART-doelstelling303.1-1: De sociale basis van de Mienskip versterken
Terug naar navigatie - 303.1 Doel: Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een gemeenschapsaanpak - SMART-doelstelling - 303.1-1: De sociale basis van de Mienskip versterken-
Omschrijving
Het doel van deze activiteit is om het Strategisch beleidskader Welzijn uit te voeren. De organisaties in het welzijnsdomein werken daarvoor samen via het Samenwerkingsplatform Noardeast Ferbûn.
Via Noardeast Ferbûn spelen we steeds beter in op de welzijnsbehoeften van de mienskip. Met het platform is een werkwijze afgesproken waarbij de gemeente vooraf inhoudelijke- en financiële kaders geeft (de WAT-vraag) en achteraf toetst op de resultaten. Het samenwerkingsplatform bepaalt daartussen de inhoudelijke invulling (de HOE-vraag). Dit doen zij met elkaar, met de mienskip, en met het gebiedsteam van de gemeente.
Inhoud GroenInhoud (toelichting)De samenwerking via Noardeast Ferbûn komt steeds beter op gang.
Via Noardeast Ferbûn is gerealiseerd dat, met name oudere inwoners elkaar vaker kunnen ontmoeten in Dokkum en Kollum om daar leuke activiteiten met elkaar te doen. Dit gebeurt onder de naam Dagontmoeting. Het is onderdeel van een pilot waarin wij samen met Noardeast Ferbûn onderzoeken of Dagontmoeting voor bepaalde inwoners een goed en goedkoper alternatief voor geïndiceerde Dagbesteding kan zijn. De pilot loopt tot eind 2026. De opbrengst ervan is dan in kaart gebracht.
Noardeast Ferbûn heeft op 14 april 2026 een symposium over armoede georganiseerd. Dit symposium was goed bezocht door professionals en vrijwilligers die op het terrein van armoedebestrijding actief zijn. Het symposium was inspirerend. Ook bracht het medewerkers, professionals en vrijwilligers, van verschillende organisaties met elkaar in contact.
Planning GroenPlanning (toelichting)Geen bijzonderheden.
Financiën OranjeFinanciën (toelichting)Het projectbudget voor de doorontwikkeling van het netwerkplatform Welzijn is rond september 2026 op. De kosten vanaf september 2026 worden betaald vanuit FrIZA en GALA budgetten.
-
Omschrijving
De Lokale Inclusie Agenda is een concreet actieplan voor de jaren 2023-2026.
Hierin staat beschreven hoe wij als gemeente uitvoering geven aan het VN-verdrag Handicap, waarbij het streven is dat iedereen mee kan doen en erbij hoort.
Er staan actiepunten in op gebied van bewustwording, toegankelijkheid en ontmoeting. Deze zijn gericht op de verschillende doelgroepen:
• Bestuur en medewerkers van de gemeente zelf
• Externe partners : Coalitie Kom Erbij (en andere sociale partners)
• Inwoners / MaatschappijUiteindelijk willen we bereiken dat inclusie het nieuwe normaal wordt en vanzelfsprekend onderdeel is geworden van alles wat we doen.
In 2026 wordt zoveel mogelijk uitvoering gegeven aan alle resterende actiepunten en een evaluatie opgesteld hoe bewaakt kan worden dat Inclusie een doorlopend proces blijft.
Inhoud GroenInhoud (toelichting)De LIA werkt langs drie lijnen:
- Bewustwording: gestart met inregelen inclusieparagraaf in college- en raadsvoorstellen en voorbereiden thematafels/ inkopen voorlichtingspakketten scholen/ betrekken partnerorganisaties via inclusiecafés/ bewustwording inwoners o.a. via kunst en cultuur (dansvoorstelling).
- Toegankelijkheid: in kaart brengen openbare gebouwen en openbare ruimte door PBT-consult om hieruit planning te maken van aanpak/ organiseren en in positie brengen van ervaringsdeskundigheid/inregelen Hoge Nood App en openen 1e Minder-Validentoilet (MIVA), betrekken winkeliers en ondernemers/inregelen pagina op gemeentelijke website met info over inclusie en toegankelijkheid.
- Ontmoeting: via het nieuwe welzijnsplatform inclusieve ontmoeting te stimuleren en uitvoeren/ meewerken aan Prokkel (inclusieve ontmoeting mensen met een verstandelijke beperking) via kunst en cultuur.
Planning GroenPlanning (toelichting)We zitten op schema met de uitvoering van de actiepunten.
Financiën GroenFinanciën (toelichting)Het budget van € 165.000,- is toereikend. Hier zijn in aanvang nog geen uitgaven op gedaan. Deze worden verwacht in Q3 en Q4.
304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid)
Terug naar navigatie - - 304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid)SMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid) - SMART-doelstelling304.1-1: Verbeteren samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en onderwijs.
Terug naar navigatie - 304.1 Doel: Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid) - SMART-doelstelling - 304.1-1: Verbeteren samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en onderwijs.305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede
Terug naar navigatie - - 305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoedeSMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede - SMART-doelstelling305.1-1: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede
Terug naar navigatie - 305.1 Doel: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede - SMART-doelstelling - 305.1-1: Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede-
Omschrijving
Het "Actieplan Integraal en Kindgericht Armoede- en Schuldenbeleid 2022-2026" zet in op het voorkomen van armoede en schulden en het verbeteren van de mate waarin burgers zichzelf kunnen helpen. Het is kindgericht en brengt verschillende beleidsgebieden samen. Het doel is om armoede in de gemeente te verminderen. Het actieplan heeft de volgende doelen: iedereen denkt mee, iedereen doet mee, gemakkelijke toegang en taal voor iedereen en een leven zonder schulden. Het actieplan bestaat 48 actiepunten.
Inhoud GroenInhoud (toelichting)De meeste actiepunten zijn inmiddels doorlopend en onderdeel van de structurele dienstverlening. Op dit moment zijn we bezig met een evaluatie van het actieplan. Deze evaluatie dienst als basis voor een vervolg beleidsplan.
Planning GroenPlanning (toelichting)In 2026 verwachten we de evaluatie te kunnen afronden.
Financiën GroenFinanciën (toelichting)De geplande activiteiten passen binnen de huidige begroting.
306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities)
Terug naar navigatie - - 306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities)SMART-doelstelling
Terug naar navigatie - 306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities) - SMART-doelstelling306.1-1: Alle jongeren van 16 tot 30 jaar (dus ook kwetsbare jongeren) worden bediend, begeleid en doorgeleid
Terug naar navigatie - 306.1 Doel: Verbeteren dienstverlening jongeren (in kwetsbare posities) - SMART-doelstelling - 306.1-1: Alle jongeren van 16 tot 30 jaar (dus ook kwetsbare jongeren) worden bediend, begeleid en doorgeleid-
Omschrijving
Binnen de gemeentelijke organisatie (of bij een van haar partners) starten we een JongerenPunt. Dit is een plek waar jongeren en professionals die met jongeren werken naartoe kunnen met vragen over ontwikkeling, leren, inkomen en werken.
Bij dit loket worden jongeren doorgestuurd naar de goede plek voor hulp. Bijvoorbeeld Dokwurk, Het doorstroompunt, Wurkstart, Team Ynkommen/Schulddienstverlening of het Gebiedsteam. Het JongerenPunt maakt duidelijk waar jongeren en hun coaches naartoe kunnen met vragen over zorg, ontwikkeling, leren en werken. Hierdoor krijgen ze snel de goede begeleiding. Dit helpt ook om jong arbeidspotentieel eerder in beeld te brengen en te behouden voor werkgevers in de regio.
Inhoud GroenInhoud (toelichting)Het project JongerenPunt is inmiddels samengevoegd met het project Wurkstart.
Wurkstart is het leerwerkloket van de regio Noordoost Friesland en wordt gesubsidieerd vanuit de versnellingsagenda. Er is met succes een extra aanvraag gedaan voor Wurkstart 2.0, met speciale aandacht voor jongeren.
Planning GroenPlanning (toelichting)De lifecoach is inmiddels begonnen en behaalt de eerste resultaten. Daarnaast zijn er bijeenkomsten met samenwerkingspartners georganiseerd om de behoefte voor extra ondersteuning en instrumenten te inventariseren. Deze worden in 2026 uitgerold.
Financiën GroenFinanciën (toelichting)De beschikbare middelen van het Geldloket zijn ingezet voor het JongerenPunt.
Overzicht baten en lasten 2026 van Programma 3: Soarch en Wolwêzen
Terug naar navigatie - - Overzicht baten en lasten 2026 van Programma 3: Soarch en WolwêzenOverzicht baten en lasten
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2026 van Programma 3: Soarch en Wolwêzen - Overzicht baten en lasten Bedragen x €1.000Exploitatie |
Primaire begroting 2026 |
Begroting na wijzigingen 2026 |
Wijzigingen 2e rapportage 2026 |
Begroting na 2e rapportage 2026 |
|
|---|---|---|---|---|---|
Baten |
23.225 |
24.851 |
5.516 |
30.367 |
|
Lasten |
-91.129 |
-93.801 |
-6.942 |
-100.742 |
|
Gerealiseerd saldo van baten en lasten |
-67.904 |
-68.950 |
-1.425 |
-70.376 |
|
Onttrekkingen |
324 |
1.006 |
0 |
1.006 |
|
Gerealiseerd resultaat |
-67.580 |
-67.944 |
-1.425 |
-69.369 |
|
Toelichting op de afwijkingen Programma 3: Soarch en Wolwêzen
Terug naar navigatie - Overzicht baten en lasten 2026 van Programma 3: Soarch en Wolwêzen - Toelichting op de afwijkingen Programma 3: Soarch en Wolwêzen| Bedragen x € 1.000 | Afwijkingen 2e rapportage | Incidenteel (I) Structureel (S) |
| BATEN | ||
| 301 WMO (maatschappelijke participatie) | 107 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 107 | I/S |
| 303 Inkomensondersteuning | 6 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 6 | I/S |
| 304 Participatie | 5.398 | |
|
Op basis van de bijgestelde rijksregeling voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne verwachten we in 2026 een rijksbijdrage. Hiertegenover staan de kosten voor opvang en personeel. Vorig jaar is de prijs per bed aangepast; deze is dit jaar gelijk gebleven. Wel is het aantal bedden gewijzigd. Zie ook lasten.
|
4.224 | I |
|
Dit is een project van het Leerwerkloket binnen de Versnellingsagenda (april 2025 t/m 31 december 2026). De begroting stond nog niet in onze administratie en wordt met deze Turap aan zowel de baten- als de lastenkant toegevoegd. Dit verloopt budgetneutraal.
|
744 | I |
| De budgetten voor de Nieuwe Wet Inburgering zijn aangepast op basis van de voorlopige uitkering voor 2026. Zowel de lasten als de baten zijn hierop bijgesteld. Omdat het om een voorlopige uitkering gaat, kunnen de bedragen later nog wijzigen. |
430 | S |
| 306 Gezondheid | 23 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
23 | I |
| 307 Welzijnswerk | -17 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -17 | I |
| TOTAAL BATEN | 5.516 | |
| LASTEN | ||
| 301 WMO (maatschappelijke participatie) | -762 | |
|
De kosten voor WMO woningaanpassingen nemen aanzienlijk toe. Wat op valt is dat de laatste jaren het in de begroting opgenomen budget niet toereikend is We zullen als gemeente vaker moeten overgaan tot woningaanpassingen. Dat brengt de nodige kosten met zich mee. Er zijn meerdere redenen voor de toename van de kosten:
De toename van woningaanpassingen wordt in meerdere omringende gemeenten ervaren. We blijven zoeken naar goedkopere oplossingen voor de woningaanpassingen. In het kader van de wet WMO mogen we geen inkomenspolitiek bedrijven. Dat betekent dat een inwoner alleen een eigen bijdrage van 23 euro per maand hoeft te betalen voor de woningaanpassing. |
-140 | S |
|
Omdat we opnieuw een aanbesteding hebben gedaan voor ‘dagbesteding’, ‘begeleiding’ en ‘huishoudelijke hulp’, gaan we hogere tarieven betalen aan zorgaanbieders. Gemeenten moeten namelijk eerlijke tarieven betalen. Dit naar aanleiding van een Algemene Maatregel van Bestuur uit 2017. Voor de aanbesteding is onderzoek gedaan naar kostprijzen. Daaruit blijkt dat de nieuwe tarieven voldoen aan de regels. De nieuwe tarieven voor ‘dagbesteding’ en ‘begeleiding’ gaan in vanaf halverwege 2026. De tarieven voor ‘huishoudelijke hulp’ gaan in vanaf 2027. De Rijksoverheid ziet ook dat de kosten stijgen. Daarom is in de meicirculaire van 2026 aangekondigd dat gemeenten vanaf 2026 extra geld krijgen. Dat komt door prijsstijgingen en omdat er meer ouderen zijn. Hoeveel extra geld onze gemeente precies krijgt, is nu nog niet bekend.
|
-570 | S |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -52 | S |
| 302 Toegang zorg en ondersteuning (w.o. Gebiedsteam) | 125 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 125 | S |
| 303 Inkomensondersteuning | -182 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -182 | S |
| 304 Participatie | -5.680 | |
| Ook in 2026 worden kosten gemaakt ten behoeve van de opvang en personele inzet voor Oekraïners. Tegenover de kosten staat een vergoeding van het Rijk via de SPUK ROOO. Zie ook de baten. | -4.256 | I |
|
Dit is een project van het Leerwerkloket binnen de Versnellingsagenda (april 2025 t/m 31 december 2026). De begroting stond nog niet in onze administratie en wordt met deze Turap aan zowel de baten- als de lastenkant toegevoegd. Dit verloopt budgetneutraal.
|
-744 | I |
| De budgetten voor de Nieuwe Wet Inburgering zijn aangepast op basis van de voorlopige uitkering voor 2026. Zowel de lasten als de baten zijn hierop bijgesteld. Omdat het om een voorlopige uitkering gaat, kunnen de bedragen later nog wijzigen. |
-430 | S |
| Er zijn verschillende aanpassingen verwerkt in de bedrijfsvoeringsbudgetten. Deze aanpassingen worden doorbelast aan de programma's. Verdere toelichting is te vinden in de bijlage 'Mutaties bedrijfsvoering'. | -132 | S |
|
De besparingsmaatregel en het bijbehorende beleid inzake reispassen statushouders zijn aangepast en uitgevoerd. Alle cliënten zijn gescreend. Van het oorspronkelijke besparingsbedrag van € 140.000 is € 30.000 gerealiseerd. Een hogere besparing blijkt niet haalbaar.
|
-110 | S |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -8 | |
| 305 Jeugdwet | -492 | |
|
In 2026 worden jeugdzorgtrajecten opnieuw bekeken. Het is een zeer tijdrovend project, veel casussen dienen zorgvuldig te worden beoordeeld. Van het oorspronkelijke besparingsbedrag van € 400.000 is de verwachting dat de helft in 2026 zal worden gerealiseerd en dat vanaf 2027 het volledige bedrag zal worden bespaard. |
-200 | I |
|
Van het oorspronkelijke besparingsbedrag van €300.000 kan dit jaar de helft worden gehaald. De verwachting is dat vanaf 2027 het volledige bedrag wordt bereikt. Er wordt een pilot voorbereid voor de inzet van een consulent bij zogenoemde derde en directe verwijzers in de jeugdzorg.
|
-150 | I |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 |
-142 | S |
| 306 Gezondheid | 104 | |
| De kosten van personele inzet op Gezondheidszorg zijn overgeheveld naar de bedrijfsvoeringsbegroting. | 125 | S |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -21 | I |
| 307 Welzijnswerk | 13 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | 13 | I/S |
| 308 Onderwijs (kinderopvang / vve) | -69 | |
| Verschillen kleiner dan € 100.000 | -69 | S |
| TOTAAL LASTEN | -6.942 | |
| Onttrekkingen aan reserves | 0 | |
| TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | -1.425 |