Programma 6: Iepenbiere Romte

Zorgen voor een goed onderhouden, leefbare, toekomstbestendig, bereikbare, veilige en gezonde openbare ruimte. 

1. Bevorderen van een toekomstbestendige en aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte.

De openbare ruimte is er om in te leven en te verblijven. Daarom zorgen wij dat deze ruimte prettig is om te gebruiken. Ook willen wij dat de openbare ruimte geschikt is voor zo veel mogelijk mensen.
Bij het inrichten houden wij rekening met veranderingen in de toekomst. Zo kan de openbare ruimte zo lang mogelijk gebruikt worden en is de impact op het milieu zo klein mogelijk. Op deze manier maken wij de openbare ruimte waardevoller voor iedereen.

2. Verbeteren van verkeersveiligheid en bereikbaarheid.

Wij zorgen ervoor dat de stad, wijken, dorpen en voorzieningen goed bereikbaar zijn. Dit is belangrijk voor iedereen die gebruik maakt van de openbare ruimte. Dit doen wij zo veilig mogelijk, voor alle vormen van vervoer: de auto, het openbaar vervoer, de fiets en te voet.

3. Versterken van integraal beheer en onderhoud van de openbare ruimte.

Om de openbare ruimte goed te kunnen blijven gebruiken, is onderhoud nodig. Soms moeten onderdelen worden vervangen omdat ze oud of stuk zijn. Wij doen dit zo slim en efficiënt mogelijk, bijvoorbeeld door werkzaamheden te combineren. Ook kijken wij of onderhoud gekoppeld kan worden aan andere opgaven, zoals klimaatverandering en verkeer.

Klimaatverandering, klimaatadaptatie en klimaatneutraal.

Het klimaat verandert. Om hierop voorbereid te zijn heeft Nederland als doel gesteld om in 2050 'klimaatbestendig' te zijn. Ook in onze gemeente moet de openbare ruimte klimaatbestendig ingericht en beheerd worden. Hiermee beperken we schade en gezondheidsrisico's door wateroverlast, hitte, droogte en overstroming.

Nederland heeft de ambitie om klimaatneutraal te worden. Dit houdt onder andere in dat infrastructuurprojecten CO2 neutraal gerealiseerd gaan worden en dat er circulaire bouwstoffen toegepast gaan worden. 

Natuurherstelverordening.

De biodiversiteit staat wereldwijd onder druk. Om deze achteruitgang tegen te gaan is sinds 2024 de Europese Natuurherstelverordening van kracht. Lidstaten moeten een Nationaal Herstelplan indienen, Nederland uiterlijk 1 september 2026. Voor onze gemeente betekent dat areaalverlies van groen in bebouwd gebied niet toegestaan is. Vanaf 2030 moet juist meer groen toegevoegd worden en moet boomkroonbedekking toenemen.

Energietransitie.

Fossiele brandstoffen worden ingeruild voor duurzame energie. Dat betekent dat in de ondergrond van de openbare ruimte meer ruimte gereserveerd moet worden voor onder andere elektranetten en voorzieningen voor het opwekken van energie. Dit leidt vervolgens weer tot extra werkzaamheden met bijkomende risico’s op gebied van financiën en veiligheid. Ruimte in de ondergrond wordt steeds schaarser, dit leidt tot conflicterende belangen, bijvoorbeeld tussen groenvoorzieningen en nutsvoorzieningen.

Vervangingsopgaven.

Veel van onze kapitaalgoederen in de openbare ruimte worden al dermate oud, dat het einde van de levensduur in zicht komt. Vervangingsopgaven nemen toe in aantallen, urgentie en complexiteit. Meerdere factoren beïnvloeden de uitvoerbaarheid van deze opgaven. Dit leidt er toe dat vervangingsopgaven steeds duurder worden.

Krappe arbeidsmarkt.

De arbeidsmarkt kampt door vergrijzing en een lage instroom vanuit het onderwijs met toenemende personeelstekorten, die alle partijen in de fysieke leefomgeving raken (overheden, aannemers, adviesbureaus, nutsbedrijven). De vraag naar personeel stijgt sterk, terwijl functies door digitalisering en nieuwe opgaven steeds bredere vaardigheden vereisen. 

Mobiliteitstransitie.

De mobiliteitstransitie is de verschuiving van de auto als primaire vervoerswijze naar een schonere, veiligere en meer diverse mobiliteitsmix, met meer ruimte voor lopen, fietsen, openbaar vervoer en (elektrische) deelmobiliteit. Deze verandering houdt mede in dat de openbare ruimte steeds drukker wordt en vervoersmiddelen sneller, zwaarder en gevarieerder worden. We faciliteren onder meer in het plaatsen van nieuwe, openbare laadpalen in de openbare ruimte en geven uitvoering aan het Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma. 

Meervoudig ruimtebehoefte en ~gebruik.

In de Omgevingsvisie is meervoudig ruimtegebruik opgenomen als afwegingsprincipe (combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies).

De beschikbare ruimte groeit niet mee met onze behoeften. Voor alle doelen hebben we bijna twee keer onze gemeente aan ruimte nodig. Toch moeten we ruimte vinden voor onze doelen en opgaven. Dit betekent dat we slim functies gaan combineren om zoveel als kan mogelijk te maken. Bijvoorbeeld een zonnepark, waarbij we ook een watervraagstuk oplossen en dit combineren met biodiversiteit en recreatie. Of een ondergrondse parkeergarage met een park erboven. We maken onze straten groener voor het vergroten van biodiversiteit én voorkomen hiermee hittestress. Kortom, we moeten functies combineren. Dit denken moet een grondhouding van ons worden. Het is ingewikkeld om meerdere doelen op één plek te bereiken. Het vereist anders denken, meer samenwerking en zoeken naar kansen vooraf.