Financiële ontwikkelingen

Gemeenten ontvangen een groot gedeelte van hun inkomsten via het gemeentefonds. Voor de begroting van het komende jaar (2027) zijn ze verplicht om zich te baseren op de stand van de meicirculaire van het huidige jaar (2026).   Ook in deze Kadernota is de meicirculaire 2026 verwerkt.

Eind 2024 was duidelijk dat het jaar 2026 kon worden bestempeld als ravijnjaar; een groot nadelig saldo op de staat van baten en lasten. 

Gedurende het jaar 2025 en de bijgestelde Rijksbijdragen die zijn verwerkt na de Mei- September- en December 2025 circulaire bleek dat het ravijnjaar was verschoven naar het jaar 2028.

Na het verwerken van de Meicirculaire 2026 blijkt dat de ontwikkeling van de kosten (inflatie/indexatie/autonome verhogingen) hoger is dan de ontwikkeling van de compenserende Rijksuitkeringen.

Alle jaren vanaf 2027 laten een negatief begrotingssaldo zien, variërend  van € 1,5 mln. tot € 6,7 mln.   Het verwerken van een tweede bezuinigingsronde is vanaf 2027 noodzakelijk om een sluitende begroting te krijgen, de lasten moeten worden aangepast maar ook een analyse van ruimte scheppende maatregelen (meer baten) is noodzakelijk.

In het Sociaal Domein rijgen de ontwikkelingen zich aaneen, zowel landelijk als binnen onze eigen gemeente. We willen de beweging van ‘achter naar voren maken’, dus meer inzetten op preventie, efficiënter en sneller inspelen op de zorgvraag van (jeugdige) inwoners.

Daarnaast maken we ons zorgen over de nog steeds stijgende kosten binnen het sociaal domein. 

In deze kadernota zijn de extra lasten ten aanzien van de indexaties van zorgkosten gerelateerd aan WMO en Jeugd verwerkt. 

De impact van de aanbesteding in 2026 op de kosten van WMO zorg is hoog.

 De huidige vastgestelde Meerjarige investeringsbegroting (begroting 2026-2029)  :

In deze meerjaren investeringenrapportage zijn verwerkt;  de voorgaande meerjaren investeringen begroting (2025-2028) , indexaties-prijsontwikkelingen, investeringen vanuit nieuw beleid ( Runwei Wanswert, IHP Scholen, Huisvesting Gemeentehuis Dokkum, Gebiedsontwikkelingen), en de door de Raad vastgestelde investeringen middels separate raadsvoorstellen gedurende 2025 ( waaronder Campus Kollum en Scholenpark Dokkum).

Nota Kapitaalgoederenbeheer 2026. 

Dit jaar zal opnieuw moeten worden berekend of de huidige investeringsbegroting en onderhoudskostenbegroting volledig zijn  gezien prijsontwikkelingen, areaal analyse en vanwege de nieuw uit te werken Nota kapitaalgoederenbeheer.

Ontwikkelingen / nog niet op geld gezet. 

Ook zijn er in 2026 analyses noodzakelijk om een inschatting te maken van verwachte investeringen die nog niet op geld zijn gezet ten aanzien van sportaccommodaties, scholen en zwembaden. Een betrouwbaar inzicht in alle verwachte investeringen is noodzakelijk om de impact op de financiële positie van de gemeente te kunnen becijferen voor wat betreft de kapitaalslasten. Met oog voor wettelijk verplichte investeringen (o.a. wegen en scholen) en niet wettelijke verplichte investeringen (o.a. sport en cultuur).  Bij de begroting 2027  wordt een herberekening van de meerjarige investeringsbehoefte uitgevoerd.