Financieel kader

In de inleiding is het financiële kader in hoofdlijnen geschetst. In dit hoofdstuk gaan we dit financieel kader verder toelichten. In het hoofdstuk hierna komen de financiële onzekerheden, de kostenontwikkelingen binnen het Sociaal domein en overige bijzonderheden aan bod.

De financiële positie van de gemeente Noardeast-Fryslân bestaat uit de structurele positie en de eenmalige positie. De structurele positie van de gemeente zijn de jaarlijks terugkerende baten en lasten die opgeteld tot een saldo leiden en de eenmalige positie zijn de reserves van de gemeente.

Voor het opstellen van het meerjarenperspectief 2027-2030  neemt de gemeente  de jaarschijf 2027 uit de primitieve begroting 2026-2029 (inclusief raadsvoorstel) als uitgangspunt. Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling weer van het begrotingssaldo tezamen met de al besloten wijzigingen en de effecten van zowel de onvermijdbare als vermijdbare financiële ontwikkelingen.

+ Bij de verwachte prijsstijgingen bij het Sociaal Domein (Jeugdzorg en WMO)  is er gerekend met een indexatie van +4,2% (met name de verwachte hogere loonkosten hebben impact).

+ Bij de autonome ontwikkelingen is er rekening gehouden met de impact van de aanbesteding / inkoop van WMO zorg  op de toekomstige lasten.

+ De ICT en automatiseringskosten worden voornamelijk beïnvloedt door hogere verwachte doorbelastingen van het SSC Leeuwarden.

+ Salariskosten volgen de verwachtingen van de CAO en Loonvoet ontwikkeling bij de overheid, tevens is er rekening gehouden met de hogere salariskosten door de verwachte wethouderformatie uitbreiding.

De eenmalige positie van de gemeente Noardeast-Fryslân bestaat uit de Algemene reserve. De Algemene reserve is gesplitst in de Algemene reserve ter dekking van risico’s en de Algemene reserve vrij besteedbaar.

Bij het bepalen van de minimale omvang van de Algemene reserve wordt het uitgangspunt genomen dat de minimale omvang gelijk moet zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald aan de hand van risico-inventarisatie van NARIS. De risico-inventarisatie van NARIS wordt 2 maal per jaar uitgevoerd, bij de jaarrekening en bij de begroting. De minimale benodigde omvang is afgezonderd in de Algemene reserve ter dekking van de risico’s.

Met betrekking tot de eenmalige financiële positie is in onderstaande tabel de stand van het vrij besteedbare deel van de Algemene reserve van Noardeast-Fryslân weergegeven. De geraamde toevoegingen en onttrekkingen (meerjarig) zijn op dit saldo gemuteerd, zodat er een saldo op basis van rechten en verplichtingen ontstaat. In de volgende tabel wordt de stand van de Algemene reserve weergegeven.

Prognose verloop Algemene Reserve 2026 - 2030 

De Algemene reserve staat fors onder druk. Bij ongewijzigd beleid zal deze in 2029 negatief worden, voornamelijk door de negatieve toekomstige begrotingssaldi.

In 2019 is het ontwikkelfonds gevuld met de opbrengsten van de verkoop van de gemeentelijke Eneco-aandelen. Het fonds heeft gezorgd voor de financiering van diverse mooie projecten. Omdat gemeente Noardeast-Fryslân een gemeente is die snel op ontwikkelingen wil inspelen heeft de raad het ontwikkelfonds gevuld met € 10 miljoen en in 2024 aangevuld met € 10 miljoen, om zo in te kunnen spelen op ontwikkelingen. Het overzicht van de stand van de reserve op basis van verplichtingen ziet er als volgt uit: